D├╝nya Tiyatrolar G├╝n├╝ 27 Mart

D├╝nya T─▒yatro G├╝n├╝n├╝n ├ľyk├╝s├╝ nedir

┬áBundan otuz y─▒l ├Ânce A.M. Julien ad─▒nda bir Frans─▒z vatanda┼č─▒ tasarlad─▒─č─▒ ilgin├ž tiyatro festivalini ger├žekle┼čtirebilme olana─č─▒n─▒ bulamasayd─▒ bug├╝n bir 27 Mart D├╝nya Tiyatro G├╝n├╝?nden s├Âz edilemeyecekti. A.M. Julien?in ├Ânayak oldu─ču bu giri┼čim 1954 y─▒l─▒ ─░lkbahar─▒nda, Paris?de, deneysel ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ sergileyecek yabanc─▒ topluluklara a├ž─▒k bir festival olarak do─čdu. Ad─▒ da ┼č├Âyle kondu : ?THEATRE DES NAT─░ONS? (Uluslar Tiyatrosu). Fransa d─▒┼č─▒ndan ├že┼čitli uluslardan davet edilen tiyatro topluluklar─▒ o y─▒l Paris?e geldiler ve ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ sergilediler. 1955 ve 1956 y─▒llar─▒nda yinelenen bu festival o denli ba┼čar─▒l─▒ oldu ve ilgi toplad─▒ ki 1957?de festivale resmi bir nitelik kazand─▒r─▒ld─▒ ve sa─članan ├že┼čitli olanaklardan yararlan─▒larak daha b├╝y├╝k boyutlarda┬áuygulamaya┬áge├žildi. Nitekim 1957 y─▒l─▒ ─░lkbahar─▒nda Mart ay─▒ndan Temmuz?a dek Paris?de ?Sarah Bernhardt Tiyatrosu?nda birbiri ard─▒ndan 16 topluluk 9 de─či┼čik dilde birbirinden ba┼čar─▒l─▒ oyunlar sergilediler.

Bu tarihten ba┼člayarak festivale kat─▒lan yabanc─▒ topluluklar─▒n say─▒lar─▒ giderek artt─▒.Gerek topluluklar─▒n, gerekse sergilenen oyunlar─▒n nicel ve nitel yap─▒s─▒┬ágeni┼čledi┬áve A. M. Julien?in d├╝┼čledi─či evrensel bir kapsama ula┼čt─▒. Klasik, neo-klasik ve modern oyunlardan opera ve bale temsillerine;┬ádans┬áve tiyatro kar─▒┼č─▒m─▒ g├Âsterilere; belirli bir t├╝r i├žine sokulamayan deneysel ├žal─▒┼čmalardan Uzakdo─ču?nun ?Pekin Operas─▒? , ?Kore Operas─▒?, Japon ?No? ve ?Kabuki? Oyunlar─▒┬áDans├ž─▒lar─▒?n─▒n ?Exotic? olarak nitelendirilen g├Âsterilerine dek yayg─▒nla┼čabilen┬ágeni┼č┬áve zengin bir ?Evrensel Tiyatro Festivali? durumuna geldi.
 
Festivalin ilgin├žli─či yaln─▒zca bu denli┬ágeni┼č┬ág├Âsteriler yelpazesine kap─▒lar─▒n─▒ a├žmas─▒ndan kaynaklan─▒yordu. Seyirciler ├že┼čitli ├╝lkelerden gelen ve kendi dramatik geleneklerinin en se├žkin ├Ârneklerini sergileyen, uzmanla┼čm─▒┼č topluluklar─▒ izlemek olana─č─▒n─▒ buluyorlard─▒. ├ľrne─čin Shakespeare?i ─░ngiltere?den gelen ?Old Vic? den; Cehov?u Rusya?dan gelen ?Moskova Sanat Tiyatrosu?ndan; Brecht?i Do─ču Almanya?dan gelen ?Berliner Ensemble?dan; Goldoni ve P─▒randello?yu ─░talyan?lardan; O. Neill?i Amerikal─▒lardan izleyebilme olana─č─▒ festivalin sa─člad─▒─č─▒ k├╝├ž├╝msenmeyecek ba┼čar─▒lardan biriydi. Her ulus d├╝nya tiyatro repertuar─▒na kendi┬ásanat├ž─▒lar─▒n─▒n┬ágetirdi─či katk─▒y─▒ kendi dil ve bi├žim anlay─▒┼č─▒yla getiriyordu.

Festivalin ba┼čka bir ilgin├ž y├Ân├╝ bir ├╝lkenin tiyatro gelene─činin ├╝r├╝n├╝ say─▒lan herhangi bir yap─▒t─▒n bir ba┼čka ├╝lke taraf─▒ndan nas─▒l yorumlanabilece─činin de izlene bilinmesiydi: Moliere?i Kanadal─▒lar ve Fasl─▒lardan; Sartre?─▒ Almanlardan, Brecht?i ─░sraillilerden seyretmek hem tiyatro severler hem tiyatro┬ásanat├ž─▒lar─▒┬áa├ž─▒s─▒ndan ilgi ├žekici ve yararl─▒ oluyordu. Birbirinden farkl─▒ sahneleme ve oyunculuk anlay─▒┼člar─▒n─▒ sergileyen bu denli de─či┼čik toplulu─čun k─▒sa bir s├╝re├ž i├žinde yapt─▒klar─▒ g├Âsteriler┬ásanat├ž─▒lar─▒┬ábirbirlerini tan─▒ma izleme ve de─čerlendirme olanaklar─▒n─▒ sa─čl─▒yor ve tiyatronun evrensel birle┼čtirici, t├╝m insanl─▒─č─▒ dostluk ve bar─▒┼č anlay─▒┼č─▒ i├žinde bir araya getirebilme niteli─či somut bir bi├žimde ger├žekle┼čmi┼č oluyordu.

D├╝nyan─▒n hemen her k├Â┼česinden tiyatro severleri ve tiyatro ├žal─▒┼čanlar─▒n─▒ bir araya getirmeyi ba┼čaran ?Theatre Des Nationes? yaln─▒zca y─▒l─▒n belli bir d├Âneminde oyunlar sergileyen bir ilgin├ž festival olarak kalmakla yetinmedi.Y─▒lda on bir kez ├ž─▒kan bir de yay─▒n organ─▒ olu┼čturdu. Ba┼člang─▒├žta: ?RANDESVOUS DES THEATRES DU MONDE? (D├╝nya Tiyatrolar─▒n─▒n Randevusu) ba┼čl─▒─č─▒n─▒ ta┼č─▒yan bu yay─▒n g├╝n├╝m├╝zde: ?THEATRE: DRAME, MUSIOUE, DANSE? (Tiyatro: Dram, M├╝zik, Dans) ad─▒yla tan─▒n─▒yor.Tiyatro alan─▒n─▒n se├žkin ki┼čilerine tiyatronun ├že┼čitli konular─▒nda konferanslar haz─▒rlat─▒yor. Bunlar─▒ Fransa?dan ve d├╝nyan─▒n pek ├žok y├Âresinde ├╝yesi bulunan binlerce okuruna ula┼čt─▒r─▒yor. ─░lgin├ž konularda tart─▒┼čmalar a├ž─▒yor daha ├Âzg├╝n konularda kongreler d├╝zenliyor; buralarda var─▒lan sonu├žlar─▒ ├Âzel say─▒lar halinde yay─▒nl─▒yor. B├╝t├╝n bunlar─▒n yan─▒nda ?Uluslararas─▒ Tiyatro Teknisyenleri Birli─či? ve ?Tiyatro Ele┼čtirmenleri Birli─či? ad─▒ alt─▒nda iki de ├Ânemli uluslararas─▒ ├Ârg├╝t├╝ olu┼čturmay─▒ ba┼čaran bu kurulu┼č her y─▒l artan say─▒da oyuncu, topluluk ve seyirciyi bir araya getirmeyi ama├žlayan geli┼čim ├žizgisinde ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ s├╝rd├╝rmekte. 1947 y─▒l─▒ Haziran ay─▒ i├žinde Paris?de ├╝nl├╝ ─░ngiliz oyun yazar─▒ ve ele┼čtirmeni J.B. Priestley ba┼čkanl─▒─č─▒nda yap─▒lan bir toplant─▒ sonunda Birle┼čmi┼č Milletler E─čitim, Bilim ve K├╝lt├╝r Kurumu ?UNESCO?ya ba─čl─▒ yeni bir kurulu┼č do─čdu: ?International Theatre Institute?(Uluslararas─▒ Tiyatro Enstit├╝s├╝) ad─▒ verilen bu kurum tiyatro sanat├ž─▒lar─▒, tiyatro bilimcileri aras─▒n da uluslararas─▒ d├╝zeyde fikir al─▒┼čveri┼čine ve ├že┼čitli ara┼čt─▒rmalarda i┼čbirli─čine yard─▒mc─▒ olmak amac─▒yla 1948 y─▒l─▒ Haziran─▒nda Paris?deki merkeze ba─čl─▒ 48 ├╝lkede yerle┼čik ulusal temsilcilikler bi├žiminde ├Ârg├╝tlenmesini tamamlad─▒. ?World Theatre? (D├╝nya Tiyatrosu) ad─▒yla iki ayl─▒k say─▒lar halinde yay─▒nlanan bir de yay─▒n organ─▒ olu┼čturdu. Bu uluslararas─▒ ├Ârg├╝t de iki y─▒lda bir kendisine ├╝ye ├╝lkelerden birinin ba┼čkentinde d├╝nya ├žap─▒nda bir kongre d├╝zenliyor. Bu kongrelerin yan─▒ s─▒ra oyunculuk e─čitimi, tiyatro mimarisi vb. ├Âzg├╝n konularda konferanslar ve kollogyumlar d├╝zenliyor. D├╝nya Tiyatro G├╝n├╝?n├╝n olu┼čumunda i┼čte bu iki giri┼čimin pay─▒ var. Uluslararas─▒ Tiyatro Enstit├╝s├╝ 1962 y─▒l─▒ndan ba┼člayarak kurulu┼č ama├ž ve ilkeleri do─črultusunda toplulu─ča ├╝ye ├╝lkelerde kutlanmak ├╝zere bir tiyatro g├╝n├╝ saptanmas─▒n─▒ kararla┼čt─▒rd─▒. 2500 y─▒ll─▒k bilinen ge├žmi┼či boyunca t├╝m insanlar─▒n ortak bir anlat─▒m arac─▒ durumuna gelmi┼č; d├╝nya uluslar─▒n─▒n birbirlerine yakla┼čmalar─▒nda, birbirlerini anlamalar─▒nda de─čerli bir yer tutan tiyatro sanat─▒n─▒n ├ža─č─▒m─▒zda, ├ža─č─▒m─▒z i├žin ya┼čamak iste─čini bir kez daha anlatmak; bu ya┼čam─▒n vazge├žilmez unsurlar─▒ndan biri oldu─čunu hat─▒rlatmak; e─čitici ve y├╝kseltici g├Ârevini belirtmek; k├╝lt├╝r geli┼čmesindeki de─čerli yerini unutturmamak amac─▒yla d├╝zenlenecek bu g├╝n i├žin bu ama├žlar─▒ uluslararas─▒ d├╝zeyde 1954?den beri ger├žekle┼čtirmeye ├žal─▒┼čan ?Uluslar Tiyatrosu?nun a├ž─▒l─▒┼č tarihi uygun g├Âr├╝ld├╝: ?27 Mart.?

 

 

┬á┬áile ilgili hakk─▒nda konulu konusunda ┼čiirler, ┼čir, en g├╝zel ┼čiirler ,┬ákutlamalar─▒, kutlamas─▒, hakk─▒nda, ile, ilgili, in, gerekli d├Âk├╝manlar yaz─▒lar, kompozisyon, ┼čiir, resim, foto,haftas─▒, g├╝n├╝,hakk─▒nda ile ilgili, a├ž─▒klama, bilgi pano i├žin,┬ái├žin, ┼čiir, hikaye, kutlama program─▒, kompozisyon, ├Âdev,konu┼čma metni

2012 2013 Dünya Tiyatro Günü