Bir Garip MatematikC?

Emeviler d├Ânemi hakk─▒nda genel bilgi

EMEV─░LER (661ÔÇô750)

┬á┬á┬á┬á Hz. Ali `nin ┼čehit edilmesinden sonra ─░slam d├╝nyas─▒, Emevi ailesinden┬á Muaviye`nin eline ge├žti. Muaviye, Emevi devletini kurdu─ču s─▒rada ─▒rkta bulunan M├╝sl├╝manlar da┬á Hz. Ali`nin b├╝y├╝k o─člu Hz. Hasan `─▒ halife┬á se├žmi┼člerdi. Hz. Hasan┬á Muaviye`nin┬á ordu toplad─▒─č─▒n─▒ duyunca, baz─▒ ┼čartlarla halifelikten vazge├žti. Ancak, muaviye s├Âz├╝nde durmad─▒. Hz. Hasan `─▒n ├Âl├╝m├╝nden sonra, o─člu Yezid`i┬á veliaht┬á il├ón etti. Muaviye devrinde halifelik, babadan┬á o─čula ge├žen┬á bir saltanat haline geldi.

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬áYezid┬á D├ľNEM─░┬á(680ÔÇô683):

┬á┬á┬á Yezid├Čn halifeli─čine Hz. H├╝seyin kar┼č─▒ ├ž─▒k─▒nca, Hz. Huseyin ve onun ├žok az say─▒daki taraflar─▒n─▒ Kerbel├ó `da┬á ┼čehit etti (681).

├ľNEM─░: ─░slam d├╝nyas─▒, bu olaydan sonra kesin olarak┬á Sunn├« ve ┼×├«├« mezheplerine ayr─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu devirde Ukbe Bin Naf├«, Kuzey Afrika`n─▒n┬á fethini┬á tamamlam─▒┼čt─▒r.

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬áAbd├╝lmelik D├ľNEM─░┬á(685ÔÇô705):

┬á┬á ┬áEmevilerin en parlak d├Ânemidir. Arap├ža┬á resmi dil il├ón edildi. ─░lk defa┬á Arap├ža yaz─▒l─▒ paralar bas─▒ld─▒.

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬áVelid┬á D├ľNEM─░┬á(705ÔÇô715):

┬á┬á┬á Abd├╝lmelik 705 y─▒l─▒nda┬á ├Âl├╝nce yerine o─člu┬á Velid ge├žti. Bu d├Ânem Emevilerin┬á en parlak ve en h─▒zl─▒┬á geli┼čti─či d├Ânemdir. Do─čuda┬á T├╝rklerle┬á sert m├╝cadeleler sonunda┬á M├╝sl├╝manlar bir yandan┬á Hindistan `a ula┼čt─▒lar. 771 y─▒l─▒nda┬á Tar─▒k Bin Ziyad┬á komutas─▒ndaki M├╝sl├╝manlar Avrupa`ya┬á (─░spanya yoluyla)┬á ge├žtiler. ─░spanya`ya Vizigotlar`─▒┬á yenen Tar─▒k, Kuzeye do─čru ilerledi ve ─░spanya fethedildi.

┬á┬á┬á Velid`in┬á 715 `te ├Âl├╝m├╝nden sonra duraklama d├Ânemine giren┬á Emevi┬á Devleti fetih┬á hareketlerine giri┼čemedi. 716 y─▒l─▒ndaki ─░stanbul┬á ku┼čatmas─▒┬á ba┼čar─▒r─▒z kald─▒. ├ľmer┬á Bin Abd├╝laziz ┬ád├Âneminde yeniden toparlan─▒ld─▒ysa da┬á bu uzun s├╝rmedi. Bu durgunlu─ču gidermek i├žin┬á son halifelerden┬á Hi┼čam zaman─▒nda┬á ─░spanya ├╝zerinden Fransa`ya┬á y├╝r├╝nd├╝yse de bu olay bozgunla sonu├žland─▒.

* Putavya Sava┼č─▒ (732):

  _Nedeni:

┬á┬á┬á ┬á┬áM├╝sl├╝manlar─▒n Avrupa i├ži, H─▒ristiyanl─▒─č─▒n merkezi olan ─░talya`ya do─čru ilerleyerek ─░slamiyeti yaymak istemeleri , Avrupal─▒lar`─▒n┬á┬á da M├╝sl├╝manlara kar┼č─▒ birle┼čerek onlar─▒ Fransa`dan atmak istemeleri.

┬á┬á┬á┬á┬á 732`de yap─▒lan sava┼čta┬á ba┼čta┬á Franklar olmak ├╝zere, H─▒ristiyan Avrupal─▒lar Emeviler`i bozguna u─čratt─▒lar.

_Sonucu:

┬á┬á┬á┬á┬á M├╝sl├╝manlar─▒n Bat─▒ Avrupa`daki┬á ilerleyi┼člerinin┬á durmas─▒na hatta gerilemesine neden olmu┼čtur. M├╝sl├╝manlar buradan daha ileriye gidemediler. ─░slam D├╝nyas─▒`n─▒ olumsuz y├Ânde etkileyen ilk b├╝y├╝k sava┼č Putavya `d─▒r. Zay─▒flamaya ba┼člayan Emeviler devletinde merkezi otorite de bozulunca 750 y─▒l─▒nda Ebu M├╝slim Horasani komutas─▒ndaki Abbasileri temsil eden ordu, Emevilere son verdi.

┬á┬á┬á┬á┬á ┬áEmevi┬á Devleti`nin┬á Y─▒k─▒l─▒┼č┬áSebepleri:

┬Ě Emeviler ┬áArap olmayan┬á M├╝sl├╝manlar─▒ ÔÇť Mevali ÔÇť┬á (azat edilmi┼č k├Âle) g├Âz├╝yle┬á g├Ârmeleri Emevilere┬á kar┼č─▒ kin ve husumet uyand─▒rm─▒┼čt─▒r.

┬Ě Sonradan M├╝sl├╝man olanlardan cizye vergisi almaya devam etmeleri.

┬Ě Emevi fetihlerinin ─░spanya`da ve Asya`da durulmu┼č olmas─▒.

┬Ě ┼×i├« ve Haricilerin devleti zay─▒flatmak i├žin faaliyetleri.

┬Ě S─▒n─▒rlar─▒n geni┼člemi┼č olmas─▒ nedeniyle, merkezi idarenin kontrol├╝n├╝n┬á zay─▒flamas─▒.

┬Ě Zevk ve sefan─▒n artm─▒┼č olmas─▒.

_Y─▒k─▒l─▒┼č─▒:

┬á┬á┬á Horasan b├Âlgesinin komutan─▒ T├╝rk as─▒ll─▒ Ebu M├╝slim┬á isyan ederek Hz. Peygamber`in amcas─▒ Abbas`─▒n soyundan gelen Ebu`l┬á Abbas Abdullah`─▒ halife┬á etti. Emevi┬á s├╝lalesinden┬á yakalananlar ├Âld├╝r├╝lm├╝┼č. Kurtulanlardan, Abdurrahman, ─░spanya`ya giderek┬á ÔÇť End├╝l├╝s Emevi DevletiÔÇŁ `ni kurdu (756).

┬á*__! End├╝l├╝s Emevi Devleti`nin kurulmas─▒yla┬á┬á ─░slam d├╝nyas─▒nda Abbasi ve End├╝l├╝s Emevi Devleti olmak ├╝zere iki┬á siyasi g├╝├ž ortaya ├ž─▒kt─▒.

 

Yorum ekle

G├╝venlik kodu
Yenile