Bir Garip MatematikC?

襤slamiyetin Douu ve Yay覺l覺覺 konusu hakk覺nda bilgi

SLAMYET`TN DOUU SIRASINDA DNYANIN GENEL DURUMU

>襤slamiyet`ten nce ARAB襤STAN`覺n Durumu

Arabistan; Asya`n覺n g羹neybat覺s覺nda bulunan bir yar覺madad覺r. K覺z覺ldeniz ve Basra K繹rfezi aras覺nda yer al覺r. Yar覺maday覺 癟evreleyen dalar aras覺nda 繹zellikle i癟 kesimlerde u癟suz bucaks覺z uzanan 癟繹ller vard覺r.

*襤klim koullar覺n覺n yetersiz olmas覺 bu b繹lgede 繹nemli uygarl覺klar覺n yarat覺lmas覺n覺 engellemitir.

>Siyasi Durum ve Halk:

1.Araplar Sami 覺rk覺na mensuptular,

2.Arabistanda yaayanlar halk覺 iki grupta incelemek m羹mk羹nd羹r;

*G羹ney Araplar: Yemenliler olup genellikle yerleik bir hayat覺 benimsemilerdir.

*Kuzey Araplar: Arabistan`覺n kuzey b繹lgesinde daha 癟ok g繹癟ebe (bedevi) bir hayat s羹rmekteydiler.

1)Tarih i癟inde Yemen`de Main Devleti, Seba devleti ve Himyeriler devleti kurulmutur.

2)Kuzey Arabistan`da Nebatiler, Tedm羹rl羹ler ve Gassaniler devleti kurulmutur.

3)襤slam tarihi bak覺m覺ndan son derece 繹nemli bir yer olan Hicaz b繹lgesinde ise bir devlet yok idi.

4)Hicaz b繹lgesinin iki 繹nemli ehri Mekke ve Yesrip (daha sonraki ad覺 Medine) idi.

5)Mekke`de Kurey kabilesi h璽kim idi.

6)Mekke gerek ticaret yollar覺n覺n keitii bir yerde olmas覺 gerekse K璽be`yi ziyarete gelen Araplar sayesinde 繹nemli bir ticaret ve din merkezi duruma geldi.

7)Bu arada 襤ran, Habeistan, Yemen ve Bizans ilede ticaret yap覺l覺yordu.

8)Medine ise daha 癟ok tar覺m sehriydi. Burada Araplar ve Yahudiler birlikte ya覺yordu.

Din venan覺:

Arabistan`da yayg覺n olarak putperestlik vard覺r. B羹y羹k putlar K璽be`de bulunurdu. Putlar ziyaret edilir, kurban kesilir, panay覺rlar d羹zenlenirdi. Bu sayede Mekke 繹nemli bir iktisadi g羹ce sahip olmutu. Hicaz`da tek tanr覺 inanc覺na sahip hanife denilen insanlar vard覺. Yahudilik ve Hristiyanl覺k da Araplar taraf覺ndan biliniyordu.

**__! Mekke`de Hz. 襤brahim ve olu Hz. 襤smail`in Allah`覺n emri 羹zerine ina ettikleri K璽be bulunmaktad覺r.

ASYA (siyasi durum)

Bizans 襤mparatorluu (395,1453)

Kavimler G繹癟羹 sonucunda Roman 襤mparatorluu, b羹y羹k kar覺覺kl覺klar i癟inde kalm覺 ve eski g羹c羹n羹n b羹y羹k 繹l癟羹de kaybetmiti. Bunun sonucu olarak 395 y覺l覺nda Bat覺 ve Dou Roman 襤mparatorluklar覺 olraka ikiye ayr覺ld覺. Bat覺 Roma 襤mparatorluu`nun bakenti eskiden olduu gibi Roma, Dou Roma 襤mparatorluunun bakenti ise Bizans (襤stanbul) oldu. 襤slamiyet`in douu s覺ras覺nda Bizans`覺n ba覺nda bulunan Herakleios,Kartaca valisinin olu idi.Donanmayla 襤stanbul`a gelerek 襤mparatorluu ele ge癟iren Herakleios Roma tarihinin en g羹癟 ve en karanl覺k devrinde g繹rev ba覺na gelmiti.Bizans 襤mparatorluu daha sonraki y覺llarda Sasan簾lerin,Sl璽vlar覺n,Avarlar覺n ve Hunlar覺n sald覺r覺lar覺na urad覺.VII.y羹zy覺lda M羹sl羹manlar,bir yadan Bizans`覺 kuat覺rken,dier yandan S羹riye,Filistin,M覺s覺r,Kuzey Afrika,M羹sl羹manlar覺n eline ge癟ti.1017 Malazgirt Sava覺nda a覺r yenilgiye urayan Bizans,k覺sa zamanda Anadolu`nun b羹y羹k bir k覺sm覺n覺 kaybetti.29 May覺s 1453`te Osmanl覺 Padiah覺 F.Sultan Mehmet,襤stanbul`u fethederek Bizans 襤mpaaratorluu`na son verdi.

Sasaniler (224-651)

Miladi III. y羹zy覺l覺n balar覺nda 襤ran`da Partlar h璽kimdir. 襤ran`da Part imparatorluu zay覺flamas覺nda Sasan`覺n olu Bebek, 224 y覺l覺nda ba覺ms覺zl覺覺n覺 ilan etti. Bebek`in olu Ardeir,Partlar覺 yenerek bakentleri Medain`i ele ge癟irdi.Sasaniler en g羹癟l羹 d繹nemlerini, I. H羹srev zaman覺nda yaad覺lar.Sasaniler, Bat覺 G繹kt羹rk Yabgusu 襤stemi ile anlaarak, Akhunlar devletine son verdiler.襤pek Yolu`nu kapatmalar覺,Sasanilerin,G繹kt羹rklerle aralar覺n覺n a癟覺lmas覺na neden oldu.G繹kt羹rkler, Sasanilere kar覺 Bizans ile ittifak yapt覺lar.Sasaniler, G繹kt羹rklerin ve Bizansl覺lar覺n sald覺r覺lar覺 sonucu iyice y覺prand覺lar.Hz. Ebubekir d繹neminde balayan M羹sl羹man Arap ordular覺n覺n 襤ran seferleri,Sasanilerin 癟覺k覺覺n覺 h覺zland覺rd覺. Hz. mer zaman覺nda kazan覺lan Kadisiye (635) ve Nihavend (642) savalar覺nda Sasaniler a覺r yenilgiye urad覺lar. Horosan taraflar覺na ka癟arak m羹cadeleyi s羹rd羹rmek isteyen III. Zeydcerd`in 651`de 繹ld羹r羹lmesiyle, Sasani Develeti sona erdi.

G繹kt羹rkler

in`in siyasi faaliyetleri sonucu G繹kt羹rk Devleti 582 y覺l覺nda dou ve bat覺 olmak 羹zere ikiye ayr覺ld覺.Her iki G繹kt羹rk devleti daha sonra meydana gelen olaylar sonucu in hakimiyetine girdiler.552`de Bumin Kaan taraf覺ndan kuruldu.襤slamiyetin ortaya 癟覺kt覺覺 ve yay覺lmaya balad覺覺 d繹nemde G繹kt羹rkler, Asya`da 繹nemli bir siyasi g羹癟 olmaktan 癟覺km覺lar ve in hakimiyeti alt覺nda girmi bulunuyorlard覺.

Hindistan

XI.y羹zy覺l覺n ikinci yar覺s覺ndan itibaren Hindistan <<Raca>> 羹nvan覺yla an覺lan bir癟ok prensler taraf覺ndan idare edilmeye balad覺.Hindistan`覺n 襤lk adan beri istilalara uramas覺, bu 羹lkede siyasi birliin kurulmas覺na imkan vermemiti.Hint halk覺 aras覺nda bir kaynaman覺n olmay覺覺n覺n en 繹nemli sebebi Kast Sistemi idi.Buna g繹re Hint halk覺 癟eitli s覺n覺flara ayr覺lm覺t覺. Bu s覺n覺flar unlard覺: Brahmanlar, askerler ve asilller, vaysiyaler (t羹ccarlar, 癟ift癟iler) ,s羹dralar (i癟iler). Hindistan`da ilk siyasi birlii salayan Guptalar (320-550) oldu.

VI. y羹zy覺l覺nn sonunda bakent Thanesar olmak 羹zere bir krall覺k kuruldu. B繹ylece Thanesar hanedan覺 ortaya 癟覺kt覺.605`te on alt覺 ya覺nda Hara baa ge癟miti. O tahta 癟覺kt覺覺 s覺rada 羹lke kar覺覺kl覺k i癟indeydi. Hara ilk olarak 癟eitli b繹lgeleri kontrol羹 alt覺na almak istedi. Bunun i癟inde harekete ge癟ti ve 620`de mahalli prensleri malup ederek hemen hemen b羹t羹n Kuzey Hindistan`a hakim oldu.

襤slamiyetin douu s覺ras覺nda siyasi birliin bulunmad覺覺 Hindistan Nepallilerin ve Tibetlilerin sald覺r覺lar覺na uramaktayd覺.

in

襤slamiyetin doduu y覺llarda in`de siyasi birlik, Sui ve T覺_ang Hanedanlar覺 (589-906) taraf覺ndan salanm覺 durumdayd覺. in`de 羹癟 y羹z y覺ll覺k m羹cadele ve par癟alanma d繹neminden sonra Sui hanedan覺 birlii yeniden kurdu. Bu hanedan覺n y繹netimi s覺ras覺nda inlilerin G繹kt羹rkler ile m羹nasebetleri oldu.Daha sonra in`de patlak veren i癟 savata Sui hanedan覺n覺n y繹netimi sona erdi. T覺_anglar 繹teki rakiplerini yenerek in taht覺na 癟覺kt覺lar.in, bu d繹nemde 癟eitli yollarla G繹kt羹rkleri ikiye b繹lm羹 ve 630`da hakimiyeti alt覺na alm覺t覺.Orta Asya`da tek g羹癟 haline gelen in, yay覺lmas覺 sonucunda in s覺n覺rlar覺 襤ran`da Kore`ye Moolistan`dan G羹neydou Asya`ya kadar genilemi durumdayd覺.

Japonya

襤slamiyetin douu s覺ras覺nda Japonya `da Yamato aileleri hakimdi.Soga ailesi 587 tarihinde Yamato i癟inde 羹st羹nl羹羹 elde etti.Nitekim 592`de bu ailenin ba覺na bir kad覺n y繹netici Suiko getirildi.Ayn覺 zamanda onun yeeni Shotuku Taishi Naip olarak g繹rev yapmaya balad覺.O, y覺llarca Kore 羹zerinde kaybedilen Jopan n羹fusunun tekrar elde edilmesi i癟in 癟al覺t覺.Bu maksatla oraya seferler d羹zenlendi.Ayr覺ca askeri siyaseti terk ederek, in 襤mparatorluu ile dorudan temas kurdu. (607) Shotuku 622`de 繹ld羹.

Din venan覺

B羹y羹k dinlerin ana yurdu olan Asya`da 襤slamiyetin douu ve yay覺lmas覺 s覺ras覺nda Hristiyanl覺k, Musevilik, Zerd羹t, Hindu, Mani dinleri bulunmaktayd覺.

Zerd羹t dini M. VII. Y羹zy覺lda 襤ran`da ortaya 癟覺kt覺. En b羹y羹k tanr覺s覺 Ahuramaz idi.

*Bizans`ta; Hristiyanl覺覺n Ortodoks mezhebi yayg覺nd覺. Bizans`taki patrik, ayn覺 zamanda t羹m ortodokslar覺n dini lideri haline gelmiti. Bizans 襤mparatorluu Ortodoksluu resmi devlet haline getirerek siyasi ama癟lar覺yla birletirdiler.

*Sasanilerin egemen olduu 襤ran`da halk覺n 癟ounluu Zerd羹t dinine mensuptu. Bu dinin esas覺 iyilikle k繹t羹l羹羹n m羹cadelesiydi. 襤yilik tanr覺s覺n覺n ad覺 Ahuramaz da (H羹rm羹z) ,k繹t羹l羹k tanr覺s覺n覺n ad覺 Angramanyu (Ehrimen) idi. 襤ranl覺lar inan覺覺na g繹re bu iki Tanr覺 aras覺nda devaml覺 sava vard覺. 襤yi bir iki her zaman Ahuramazda`n覺n yan覺nda yer almal覺 ve k繹t羹l羹klere kar覺 savamal覺yd覺. 襤ranl覺lar, Tanr覺lar覺 Ahuramazda ate yakarak tap覺yorlard覺. Bu atelerin yand覺覺 yere Ate gede denir ve Ate hi癟bir zaman s繹nd羹remezdi. Ancak bu ate, Hz. Muhammed`in doduu g羹n kendiliinden s繹necektir.

*G繹kt羹rk, G繹ktanr覺 dinine inan覺yorlard覺. 襤nan覺lar覺na g繹re Tanr覺 K璽inat覺n yarat覺c覺s覺d覺r, tektir, ebedidir. Topa Kaan, Budizm`e b羹y羹k ilgi g繹stererek bu dini T羹rkler aras覺nda yaymaya 癟al覺t覺ysada halk aras覺nda fazla ilgi g繹rmedi. 羹nk羹 Budizm T羹rklerin yaant覺s覺na uygun deildi.

*Hindistan`da en yayg覺n din, Hinduizm idi. Daha sonra bu 羹lkede ortaya 癟覺kan Budizm, Hindistan`da fazla yayg覺nlaamam覺, in`de, Tibet`te ve Japonya`da benimsenmiti. Temelinde, Tanr覺 ve doa羹st羹 g羹癟 d羹羹ncesi olmayan Budizm, din olmaktan 癟ok, felsefi bir d羹羹cedir. Ahl璽k anlay覺覺n覺n temeli doruluktur. Ruh temizlii, d羹羹nmeyi ve k繹t羹l羹klerden uzak durmay覺 繹羹tlemektedir.

*in`de halk覺n 癟ounluu Budizm dinine inan覺yordu. Budizm yan覺 s覺ra into ( Tanr覺lar yolu) dini de halk覺n aras覺nda yayg覺nd覺. into dini, tabiat kuvvetlerine ve atalara tap覺nma 羹zerine kurulmutu.

SLAMYETN DOUU VE YAYILII

Hz. Muhammed`in Hayat覺 ve Peygamberlii Kurey kabilesinden olan Hz. Muhammed, 571 y覺l覺nda Mekke`de dodu. Annesi mine, babas覺 Abdullah idi. Domadan 繹nce babas覺n覺, 癟ocuk yata annesini kaybetti. nce dedesi Abdulmuttalip, sonrada amcas覺 Ebu Talip taraf覺ndan himaye edildi. Gen癟lik yalar覺nda ticaretle megul oldu ve bu sayede Arabistan `覺n bir癟ok yerini tan覺maya imk璽n buldu. Ahl璽ki ve d羹r羹stl羹羹nden dolay覺 kendisine Muhammed`羹l Emin dendi. 25 ya覺nda iken Hz. Hatice ile evlendi. 40 ya覺nda kendisine ilk vahiy geldi.

Hz. Muhammed`e Cebrail adl覺 melek taraf覺ndan g繹nderilen ilk ayette Oku! Yaradan Rabbinin ad覺yla oku denilmekte idi. Hz. Muhammed `e ilk inananlar Hz. Hatice , Hz. Ebubekir , Hz. Ali , Hz. Zeyd ve Hz. Osman `d覺r. 襤slamiyeti kabul edenlerin say覺s覺 zamanla artt覺. M羹rikler ( putperestler) hemen 襤slamiyete ve M羹sl羹manlara kar覺 cephe ald覺lar, onlara bask覺 uygulamaya balad覺lar.

**__! 襤slam`da k繹le- efendi ayr覺m覺 olmad覺覺ndan Mekke`nin ileri gelenleri mevki ve n羹fuslar覺n覺 yitirmekten endielendirler.

襤slam`da tevhid inanc覺n覺n Araplar覺n atam覺z覺n dini dedikleri, putpereslii ortadan kald覺raca覺ndan kayg覺land覺lar.

M羹sl羹manlara yap覺lan bask覺 ve zul羹m art覺nca Hz. Peygamber baz覺 M羹sl羹manlar覺n Habeistan`a g繹癟 etmelerine m羹saade etti (619).

**__! Habeistan h羹k羹mdar覺 Hristiyan olup adaletiyle tan覺nan biri idi.

**__! Bu olay 襤slam tarihinde ilk hicret olay覺d覺r.ki halife halinde yap覺lm覺t覺r.

襤slamiyet, Mekke d覺覺nda K璽be `yi ziyarete gelenler aras覺nda da yay覺ld覺. M羹sl羹man olan Medineliler, Akabe denilen yerde Hz. Peygamber`e bal覺l覺k s繹z羹 verdiler. Buna I. Akabe Biat覺 denilmiti.

Medineli M羹sl羹manlardan daha b羹y羹k bir topluluk, 622 senesinde Akabe `de Hz. Peygamber`e bal覺l覺klar覺n覺 yenilediler (II. Akabe Biat覺). Onu Medine`ye davet ettiler. Bu durum M羹sl羹manlar覺n Medine`ye hicretinde etkili olmutu.

M羹riklerin M羹sl羹manlara yapt覺klar覺 eziyet art覺k dayan覺lmaz hale gelmiti. Kurey `in ( m羹rikler) zulm羹nden kurtulup dinlerini serbest癟e yaabilmek i癟in M羹sl羹manlar Hz. Peygamber`in izniyle Mekke`de Medine`ye g繹癟 ettiler. En son hicret edenler ise, Hz. Peygamber ve yak覺n arkada覺 Hz. Ebubekir oldu.(622).

襤slam tarihinin en 繹nemli d繹n羹m noktalar覺ndan birisi olan Hicret olay覺 羹zerine, M羹sl羹manlar rahat bir nefes ald覺lar. Hz. Peygamber, Medinelilerle (Yahudiler d璽hil) bir s繹zleme yapt覺. Tarihe Medine S繹zlemesi diye ge癟mi olan bu b繹lgede, Hz. Muhammed, M羹sl羹manlar ve Yahudilerin kar覺l覺kl覺 ve vazifeleri belirtilmekte idi. Buna g繹re Yahudiler, din ve ibadetlerinde serbest olacaklar, Medine `ye bir d羹man sald覺r覺s覺 olursa M羹sl羹manlarla birlikte ehri savunacaklard覺.

**__! Hicret, Hz. mer zaman覺nda kabul edilen Hicri takvimin balang覺癟 senesi olmutur.

NOT:T羹rkler 襤slamiyete girdikten sonra Hicri Takvimi kullanmaya balam覺lard覺r.

Hz. Peygamber, Medine `de ilk 襤slam Devleti`ni kurdu. Kurduu devlete Medine Site Devleti denilmiti.

Hicretin Sonu癟lar覺

1_M羹sl羹manlar Putperest ayaklar覺n bask覺s覺ndan kurtulmutur.

2_襤slam inkil璽b覺n覺n balang覺c覺 olmutur.

3_Mekkelilerin M羹sl羹manlar 羹zerindeki bask覺lar覺 sona ermi ve 襤slamiyetin yay覺lmas覺 h覺zlanm覺t覺r. Ensar ile Muhacir karde ilan edilmitir. Hicretin yap覺ld覺覺 y覺l hicri takvimin balang覺c覺 ilan edildi.

HZ. MUHAMMED`NSAVALARI

Bedir SAVAI (624)

Nedenleri:

1. M羹sl羹manlar覺n am ticaret yolunu tehdit etmeleri

2. M羹sl羹manlar覺n Mekke`de yamalanan mallar覺na kar覺l覺k Suriye`den, Mekke `ye gitmekte olan Eb羹s羹fyan y繹netimindeki Ticaret kervan覺 ele ge癟irmek istemeleri.

Sonu癟lar覺:

1. M羹sl羹manlar覺n ilk sava覺 ve ilk zaferi, am ticaret yolu k覺smen M羹sl羹manlar覺n eline ge癟mitir.

2. Medine`deki Yahudilerin bir k覺sm覺 Mekkelilerle i birlii yapt覺覺 i癟in Hz. Muahmmed taraf覺ndan Medine `den 癟覺kar覺lm覺t覺r.

3. M羹sl羹malar覺n morali ve g羹c羹 artt覺.

4. M羹sl羹manlar bol miktarda ganimet elde ettiler.

*襤slam sava覺 hukukunun esas覺n覺 tekil eder.

Ganimetlerin bete biri devlet hazinesi i癟in ayr覺ld覺, kalan覺 savalara taksim edildi. Bu esas, sonraki 襤slam devletlerinde de uygulanm覺t覺r.

Uhud SAVAI (625)

Nedenleri:

1.M羹riklerin Bedir malubiyetinin intikam覺n覺 almak.

2.M羹sl羹manlar覺n daha fazla g羹癟lenmelerini 繹nlemek ve am ticaret yolunun emniyetini salamak istemeleri bu sava覺n sebebidir.

3.Medine`den 癟覺kar覺lan Yahudilerin savaa tevik etmesi.

Sonu癟lar覺:

1. Mekkelilerin sava覺 kazand覺lar.

2. Hz. Muhammed`e itaatin 繹nemi anla覺ld覺.

3. Hz. Muhammed yaraland覺, M羹sl羹manlar malup oldular.

**__! Uhud sava覺 M羹sl羹manlar覺n ilk yenilgisidir. Bu savatan sonra, Medine S繹zlemesini bozduklar覺 i癟in Beni Nadir Yahudileri Medine`den uzaklat覺rm覺lard覺r. Bunlar Haybere giderek yerlemilerdir.

Hendek SAVAI (627)

Nedenleri:

Uhud sava覺nda umduklar覺n覺 bulamayan Mekkeliler, M羹sl羹manlar覺 tamamen ortadan kald覺rmak i癟in Medine 羹zerine doru hareket ettiler. ehrin savunmas覺z y繹n羹 Selman-覺 Farisi ad覺ndaki 襤ranl覺 bir M羹sl羹man覺n teklifi 羹zerine hendekle 癟evrildi

Sonu癟lar覺:

1. Sava M羹sl羹manlar taraf覺ndan kazan覺lm覺t覺r.

2. Mekkeliler`in M羹sl羹manlar 羹zerine d羹zenledikleri son sald覺r覺 olmutur.

3. Bu savatan sonra Mekkeliler savunmaya, M羹sl羹manlar taarruza ge癟milerdir.

Hudeybiye ANTLAMASI(628)

M羹sl羹manlar hac yapmak i癟in 1500 kiilik topluluk ile Mekke`ye doru hareket ettiler. Bunu sava olarak deerlendiren Mekke ise savaa haz覺rl覺kl覺 idi. Mekke yak覺nlar覺nda Hudeybiye denilen yerde iki taraf g繹r羹meler sonunda antlamaya vard覺lar. ( Zira M羹sl羹manlar覺n bir bar覺 ortam覺na ihtiya癟lar覺 vard覺.) Bunu Hedeybiye Antlamas覺 denir.(628)G繹r羹n羹te Antlama maddelerinin baz覺lar覺 M羹sl羹manlar覺n aleyhindedir.

Bunlar:

1.Her iki taraf 10 y覺l boyunca birbirleriyle sava yapmayacak.

2. Bu y覺l hac olmayacak, ertesi y覺l M羹sl羹manlar hac edebilecek, Mekkeliler hac s覺ras覺nda 3 g羹n ehri boaltacaklard覺r.

3.M羹sl羹manlarla Mekkelilerin istedikleri kabileler ile ittifak yapabilecekler.

4.Reid olmadan 襤slamiyeti se癟en Mekkeliler Medine`ye al覺nmayacak, Mekke`ye iade edileceklerdir.

5.Medine`den Mekke`ye geri d繹nmek isteyenlere Medine 襤slam Devleti kar覺mayacak.

6.Hi癟 kimsenin can覺na ve mal覺na zarar verilmeyecek himayeleri alt覺nda bulunan kabilelere askeri yard覺m yap覺lmayacakt覺r.

Sonu癟lar覺:

1.M羹sl羹manlar覺n siyasi bir varl覺k olarak imzalad覺klar覺 ilk antlamad覺r.

2.Kureyliler M羹sl羹manlar覺n bir g羹癟 olarak resmen bu b繹lge ile tan覺d覺lar.

3.襤lk bak覺ta M羹sl羹manlar覺n aleyhinde g繹r羹n羹yorsa da daha sonra lehine d繹nd羹.

4.M羹sl羹manlar g羹ney s覺n覺rlar覺n覺 g羹vence alt覺na ald覺lar.

5.Mekke`nin 繹nde gelen komutan ve siyasi liderleri silam dinine girdiler.

6.Her iki taraf覺n eit haklara sahip olduu bu belgeyle ortaya 癟覺kt覺.

7.Taraflar aras覺ndaki sert d羹manca tav覺rlar yumuam覺, sosyal ve ticari ilikiler artm覺t覺r.

8.Hudeybiye, M羹sl羹manlar覺n askeri baar覺lar覺n覺n en a癟覺k bir yaz覺l覺 belgesi olmutur.

Hayber`in Fethi (629) (Hayber Kalesi)

Hayber Yahudileri Mekkelilerle i birlii yaparak M羹sl羹manlar i癟in devaml覺 bir tehlike oluturuyorlard覺. Hz. Peygamber bu tehlikeden kurtulmak i癟in hemen harekete ge癟ti ve beraberindeki bin be y羹z M羹sl羹manla Hayber Kalesini Kuatt覺.

Hayberliler Hz. Peygamber`in h覺zl覺 hareketi nedeniyle kuatma i癟in haz覺rl覺k yapamam覺lard覺. Bu y羹zden daha fazla direnmeden teslim oldular. Sonu癟ta Hz. Peygamber tar覺mdan elde ettikleri 羹r羹nlerin , yar覺s覺n覺 vermeleri art覺yla Yahudilere topraklar覺n覺 , geri verdi.(629).

Hz. Peygamber ve M羹sl羹manlar Hudeybiye`den bir y覺l sonra, antlaman覺n tan覺d覺覺 hakka dayanarak K璽be`yi ve Mekke`yi ziyaret , , ettiler.

Mute SAVAI (629)

Nedenleri:

1. Bizans`a bal覺 Gassani kral覺n覺n 襤slam el癟isinin 繹ld羹rmesi

2. M羹sl羹manlardan oluan bir keif kolunun pusuya d羹羹r羹lmesi.

Sonu癟lar覺:

1.Her iki tarafta savata 羹st羹nl羹k salayamad覺.

nemi: Mute sava覺 Bizans 襤mparatorluu ile M羹sl羹manlar aras覺nda ilk savat覺r.

Mekke`nin Fethi (630)

Bir s羹re sonra Mekkeliler iki kabile aras覺ndaki m羹cadele taraf tutarak Hudeybiye Antlamas覺na uymad覺lar. Hz. Peygamber bu durumda , bir sefer i癟in haz覺rl覺klara balad覺. Mekke civar覺ndaki dalar覺n arkas覺nda ordug璽h覺n覺 kurduu zaman on bin kiilik bir kuvveti vard覺. Mekkeliler ordug璽h kuruluna kadar M羹sl羹manlar覺n hareketinden haberdar olmam覺lard覺.

Bu arada Mekke`nin en b羹y羹k reisi Ebu S羹fyan M羹sl羹man keif birliklerinin eline esir d羹t羹. Hz. Peygamber M羹sl羹man olan Ebu S羹fyan`覺 ertesi g羹n羹 serbest b覺rakt覺. Bu s覺rada M羹sl羹man ordusu d繹rt y繹nden Mekke`ye girmeye balad覺. Ayr覺ca Ebu S羹fyan, M羹sl羹man ordusunun b羹y羹kl羹羹n羹 anlatarak direnmenin faydas覺z olduunu Mekkeliler`e s繹ylemiti. B繹ylece Mekkeliler savamadan M羹sl羹manlara itaat ettiler.

Hz. Peygamber ehre girdikten sonra K璽be`ye gitti ve orada putlar覺 k覺rd覺rd覺. D羹manlar覺 ve eski Hemerilerine b羹y羹k bir al癟ak g繹n羹ll羹l羹kle konuarak Hepiniz H羹rs羹n羹z dedi. Bu s繹zlerin Mekkeliler 羹zerinde b羹y羹k etkisi oldu. Kendiliklerinden 襤slam dinini kabul ettiler.

Huneyn SAVAI ve Taif SEFER(630)

Nedeni:

Putperestler, M羹sl羹manlara kar覺 Taiflilerle birleerek Huneyn denilen yerde toplanm覺lard覺. zerlerine y羹r羹yen 襤slam ordusuna yenilerek Taif `e s覺覺nd覺lar. Ancak Taif al覺namad覺. Taifliler 631 y覺l覺nda M羹sl羹manl覺覺 kabul ettiler.

Sonucu:

Hicaz bata olmak 羹zere Arabistan`覺n b羹y羹k bir k覺sm覺 襤slam dinine girdi. Hz. Muhammed M羹sl羹man olmayan Araplarla son m羹cadelesini yapm覺t覺r.

Huneyn Zaferi, Mekke`nin fethini tamamlay覺c覺 bir 繹zellik g繹sterir.

Teb羹k SEFER(631)

Bir Bizans ordusunun M羹sl羹manlar 羹zerine y羹r羹d羹羹 haberi duyulunca Hz. Peygamber b羹y羹k bir ordu ile Suriye 羹zerine sefere 癟覺kt覺. Haberin as覺ls覺z olduu anla覺ld覺. Bunun 羹zerine geri d繹n羹ld羹. B繹lgedeki baz覺 kabileler (Gassanilerin b羹y羹k bir k覺sm覺) M羹sl羹man oldular.

**__! Teb羹k seferi Arabistan d覺覺na yap覺lan ilk seferdir. Teb羹k seferi M羹sl羹manlar覺n Bizans 羹zerine sefer yapacak kadar kuvvetli olduunu g繹stermektedir.

Bu sefer Hz. Peygamber`in son seferidir. Veba salg覺n覺 olduundan Suriye`ye gidilmekten vazge癟ilmitir. Bu durum tarihte ilk karantina sisteminin uygulanmas覺d覺r.

Veda HACCI ve Veda HUTBES

Teb羹k Sefer`inden sonra Medine`ye d繹nen Hz. Muhammed ertesi y覺l kalabal覺k bir M羹sl羹man topluluu ile Mekke`ye hac yapmaya gitti. Bu hacca 襤slam tarihinde Veda Hacc覺 denir. Hz. Muhammed bu hacda hacc覺n nas覺l yap覺laca覺n覺 M羹sl羹manlara bizzat kendisi g繹stermitir.

Hz. Muhammed `in ayn覺 y覺l i癟erisinde vermi olduu hutbe`ye de Veda Hutbesi denir. Bu hutbe`de cahiliye devrinin sona erdiini, k繹lelik ve efendilik m羹essesinin ortadan kalkt覺覺n覺, herkesin eit olduunu belirtmitir. Hz. Muhammed bu Hutbesi`nin sonunda

Kur-an`覺 Kerim`in tamamland覺覺 ve g繹revinin sona erdiini bildirerek M羹sl羹manlara veda etmitir.

Veda Hacc覺`ndan sonra Hz. Muhammed Medine`ye d繹nm羹 rahats覺zl覺klar覺n覺n giderek artmas覺 羹zerine imaml覺k g繹revini Hz. Ebubekir`e b覺rakarak, 8 Haziran 632`de Pazartesi g羹n羹 vefat etmitir.

Mezar覺n覺n ismi Rauza-i Muhtahhara`d覺r. Vefat eden Hz. Muhammed, Medine`ye defnedildi. 襤slam tarihinde Hz. Muhammedin vefat覺yla D繹rt Halife D繹nemi balam覺t覺r.

DRT HALFE DEVR (632661)

Hz. Muhammed`in vefat覺ndan sonra Hz. Ebubekir `le balay覺p, Hz. Ali `ye kadar s羹ren d繹neme D繹rt Halife Devri denir. Bu d繹nemde halifeler se癟imle baa geldikleri i癟in bu d繹neme Cumhuriyet D繹nemi denir. Bu d繹nem 襤slamiyetin yay覺lmas覺, k繹klemesi ve kuvvetlenmesi bak覺m覺ndan 繹nemlidir.

Hz. Ebubekir DNEM (632634)

Hz. Peygamber`in 繹l羹m羹 ile ortaya 癟覺kan yalanc覺 peygamberlerin ve zek璽t vermeyenlerin isyanlar覺n覺 bast覺rarak Arap Yar覺m adas覺ndan siyasi birlik salanm覺t覺r. Kur-an`覺 Kerim kitap haline getirilerek 繹zg羹n halinin korunmas覺 salanm覺t覺r.

Halife, komutan ve y羹ksek dereceli memurlara maa balanm覺t覺r. Arap Yar覺m Adas覺 d覺覺nda ilk kez fetihlere balanm覺t覺r. 襤slam ordular覺n覺n d羹zenli olarak fetihle g繹revlendirildikleri 羹lke Suriye olmutur. Husamin Zeyd komutas覺ndaki ordu Suriye`ye , Halid Bin Velid komutas覺ndaki ordu Irak`a g繹nderilmitir. M羹sl羹manlar覺n G羹ney Filistin`i ele ge癟irmelerinin 羹zerine Bizans elli bin kiilik bir orduyu Suriye`ye g繹ndermitir. Bunun 羹zerine Halid Bin Velid Suriye`ye gelip 襤slam ordular覺n覺n ba覺na ge癟mitir. 襤ki ordu Yerm羹k Irma覺 k覺y覺lar覺nda savam覺lar ve M羹sl羹manlar Bizans ordusunu Yenilgiye Uratm覺lar.(634).

Yerm羹k Zaferinin Sonucu:

* Suriye`nin kap覺lar覺 襤slam ordular覺na a癟覺lm覺t覺r.

Hz. Ebubekir Yerm羹k Zafer`inden sonra 23 Austos 634 `de vefat etmitir. Aziz dostu Hz. Muhammed `in yan覺na defnedilmitir.

Hz. mer DNEM(634-664)

Hz. Ebubekir hastaland覺覺 zaman tavsiyename haz覺rlayarak kendinden sonra M羹sl羹manlar aras覺nda kar覺覺kl覺k 癟覺kmas覺n覺 繹nlemek i癟in Hz. mer Halife olmas覺n覺 istemitir. B繹ylece Hz. mer hi癟bir itiraz meydana gelmeden halife olmutur.

Hz. mer baa ge癟ince Halid Bin Velid`i ordu komutanl覺覺na alarak, Ebu Hubeyde`yi atam覺t覺r.

襤slam ordusu 635 `de am`覺 (Dimak) kuatm覺 ve alt覺 ay s羹ren m羹cadeleden sonra ehri ele ge癟irmitir. Suriye `nin fethi tamamland覺ktan sonra M羹sl羹manlar Kud羹s`e ilerlemitir bunun 羹zerine Kud羹s Bizans`tan yard覺m istemi imparator Herakleois deniz yoluyla Kud羹s`e yard覺m g繹ndermitir. Suriye`deki t羹m 襤slam ordular覺 Arm ve As bakanl覺覺nda birleerek Bizans kuvvetleri ile kar覺lam覺lard覺r.

636 y覺l覺nda yap覺lan Ecnadin sava覺n覺 M羹sl羹manlar kazanm覺, ard覺ndan Kud羹s `羹 kuatm覺lard覺r. Kud羹s Patrii halifeye teslim olaca覺n覺 bildirince ehir sava yap覺lmadan M羹sl羹manlar覺n olmutur.

Irak CEPHES

* K繹pr羹 Sava覺 (634):

襤slam ordular覺 F覺rat Nehri kenar覺nda 襤ran ordular覺yla kar覺 kar覺ya gelmi ve sava覺 kaybetmilerdir. Komutan Ebu Veyde ve pek 癟ok 襤slam askeri ehit olmutur.

* Kadisiye Sava覺 (636):

Irak cephesindeki ordunun ba覺nda Sad Bin Ebi Vakkas vard覺r. M羹sl羹manlar ile Sasaniler K羹fe yak覺nlar覺nda Kadisiye denilen yerde tekrar kar覺lam覺lard覺. Sava覺 襤slam ordular覺 kazanm覺t覺r.

Sonu癟lar覺:

1. B繹ylece Irak M羹sl羹manlar覺n eline ge癟mi, 襤ran yolu a癟覺lm覺t覺r.

2. Bu sava覺n ard覺ndan Sasaniler`in bakenti Medain ehri ele ge癟irilmitir.(632)

* Celula Sava覺 (637):

Bu sava M羹sl羹manlar kazanm覺lard覺r. (Sasanilerle yap覺lm覺t覺r.)

M羹sl羹manlar bu arada Basra ve K羶fe `de yeni askeri 羹sler kurarak ordular覺n覺 takviye etmiler ve g羹癟lerini artt覺rm覺lard覺r.

* Nihavend Sava覺 (642):

襤ranl覺lar toplad覺klar覺 kuvvetlerle M羹sl羹manlar 羹zerine tekrar sald覺rm覺lar ve Nihavend de yap覺lan sava覺 M羹sl羹manlar kazanm覺t覺r.

Sonu癟:

襤ran ordusu da覺lm覺 ve 襤ran ehirleri tamamen M羹sl羹manlar覺n eline ge癟mitir.

Irak ve Suriye seferlerinden baka 襤slam ordular覺 El_Cezire ( Yukar覺 Mezopotamya ) y繹nelmiler 639 y覺l覺nda Urfa, Harran ve Diyarbak覺r feth edilmi ve 634664 y覺llar覺nda Azerbaycan, tamamiyle feth edilmitir.

nemi:

Nihavend savalar覺yla, M羹sl羹manlar s覺n覺r komusu olmulard覺r.(Karluklar ve T羹rkiler)

Suriye `nin fethinden sonra M覺s覺r M羹sl羹manlar i癟in bir hedef haline gelmilerdir. M覺s覺r Bizans h璽kimiyeti alt覺ndayd覺 ve a覺r vergiler veriyorlard覺. 642 y覺l覺nda M覺s覺r `覺n fethinden sonra Lidye ve Trabulusgarb 襤slam ordular覺nca feth edildi.

_ Hz. mer D繹neminde Yap覺lan D羹zenlemeler_

1.襤lk kez divan tekilat覺 kuruldu.

2. Adli tekilat kuruldu. Vilayetlere validen ayr覺 olarak kad覺lar atand覺.

3. Fethedilen 羹lkelerin y繹netim birimlerine ayr覺lmas覺yla b羹y羹k iller ortaya 癟覺kt覺.

4. Irak, M覺s覺r, Suriye, C羹nd ad覺 verilen devaml覺 ordug璽h ehirleri kurulmutur.

5. Hicri takvim haz覺rlanarak kullan覺lmaya balanm覺

6. Ekonomik alanda yenilikler yap覺lm覺t覺r.

7. Askeri ama癟l覺 ikta sistemi uygulanm覺t覺r.

Hz. mer son derece sade bir hayat yaayan adaletli y繹netimi ile herkesin g羹venini kazanan 襤slam devletlerini s覺n覺rlar覺n覺 Lidya`dan Horasan`a kadar ve Kafkasya`ya kadar genileten Hz. mer 644 y覺l覺nda 襤ranl覺 bir k繹le taraf覺ndan han癟erlenerek 繹ld羹r羹lm羹 ve ehit olmutur.

Hz. Osman DNEM (656)

Hz. mer vefat etmeden 繹nce yerine ge癟ecek halifeyi belirlemek 羹zere Hz. Muhammed `in eski arkadalar覺ndan 6 kiiyi g繹revlendirmiti. Bu arkadalar覺n yapt覺klar覺 g繹r羹meler sonucu Hz. Osman Halife se癟ilmitir.

Hz. Osman fetih hareketlerine devam etmiler. Bu d繹nemde 襤slam ordular覺 Kafkaslarda Hazarlar ile kar覺lam覺lard覺r. 襤slam ordular覺 s覺k s覺k Toroslar覺 aarak Anadolu i癟lerine kadar ak覺nlar d羹zenlemilerdir.

Bizans`覺n eline ge癟en 襤skenderiye geri al覺nm覺t覺r. Anadolu`da 襤slam ordular覺 Kayseri`ye kadar ilerlemilerdir. Kafkaslar覺n bir k覺sm覺 ve burada Hazar T羹rkleriyle sava覺lm覺t覺r. Horosan`覺 alan 襤slam ordular覺 Ceyhun Nehri`ni ge癟ecek Asya i癟lerinde ilerlemilerdir. B繹ylece T羹rkler ve M羹sl羹manlar aras覺ndaki sava balam覺t覺r.

Suriye sahillerinde ilk 襤slam donanmas覺 kurulmutur. am valisi Muaviye taraf覺ndan kurulmutur. Muavi`ye K覺br覺s`覺 kuatarak 649 y覺l覺nda alm覺t覺r. 襤slam tarihindeki ilk kar覺kl覺klar bu d繹nemde 癟覺km覺t覺r.

Hz. Osman yumuak huylu ve iyi niyetliydi. Bata valilikler olmak 羹zere ordu komutanl覺klar覺na ve 繹nemli g繹revlerine meyye ailesinden akrabalar覺na getirmitir. Bu valilerin idaresinden memnun olmayanlar ve m羹naf覺klar覺nda k覺k覺rtmas覺 Hz. Osman`a kar覺 muhalefete balam覺lard覺r. Yal覺l覺覺ndan dolay覺 Hz. Osman kendisine kar覺 oluturulan bu muhalefeti bast覺rmakta g羹癟l羹k 癟ekiyordu. Bu arada M覺s覺r, Basra ve K羶fe`den 500 kiilik bir grup Medine`ye gelerek ortal覺 kar覺t覺rd覺lar. Bundan sonra olaylar覺n 繹n羹ne ge癟ilemedi. Ve Hz. Osman evinde Kur-an`覺 Kerim okurken 17 Haziran 656 `da bu grup taraf覺ndan ehit edildi. Bu olay daha sonraki y覺llarda meydana gelebilecek huzursuzluklar覺n temelini oluturdu.

eitli ehirlerde Kur-an`覺 Kerim ayetlerinin farkl覺 ekillerde okunmas覺 羹zerine Kur-an`覺 Kerim 癟oalt覺larak ordug璽hlara ve 繹enmli merkezlere g繹nderilmitir. Bu Hz. Osman d繹neminin en 繹nemli olay覺d覺r. Horasan ve Harzem fethedildi.

Hz. Ali DNEM( 656-661):

Hz. Osman`覺n ehit edilmesinden sonra halifelik Hz. Ali`ye teklif edilmitir. Hz. Ali 繹nceleri bu teklifi kabul etmediyse de 覺srarlar kar覺s覺nda olumlu cevap vermitir. Hz. Ali d繹neminde halife olduktan sonra Hz. Aie , Z羹beyr Avvam ve Talha Bin Ubeydullah, Hz. Osman katillerinin derhal cezaland覺r覺lmas覺n覺 istemilerdir.

Hz. Ali K羶fe`ye gelerek buradan yard覺m ald覺. Basra 羹zerine y羹r羹d羹. Hz. Ali `nin Bar覺 癟abalar覺 snu癟 vermeyince iki taraf aras覺nda sava balad覺.

* Camel Vak`as覺 (Deve Sava覺 656):

at覺ma, Hz. Aie `nin devesinin etraf覺nda ge癟tii i癟in bu savaa Deve Sava覺 denmitir.

Yap覺lan savata Z羹beyr ve Talha ehit edilmitir. Aie `ye dokunulmam覺t覺r. Savatan sonra Hz. Ali d繹nmemi K羶fe`yi merkez yaparak, Irak覺 kontrol羹ne alm覺t覺r.

Ancak am valisi Hz. Ali`nin halifeliini tan覺mayarak mucadeleye devam etmitir. Hz. Osman `覺n katillerini cezaland覺raca覺n覺 il璽n etmitir.

* S覺ff覺n Sava覺 (657):

Hz. Ali`nin bar覺 teebb羹sleri yine sonu癟suz kal覺nca iki taraf aras覺nda sava 癟覺km覺t覺r. Temmuz 657 `de F覺rat Nehri k覺y覺s覺nda S覺ff覺n ad覺 verilen yerde balayan savata Muaviye yenilirken Amr Bin As `覺n teklifi 羹zerine askerler m覺zraklar覺n覺n ucuna Kur-an`覺 Kerim saifelerini takm覺 ; Aram覺zda Kur-an`覺 Kerim hakem olsun demilerdir. Hz. Ali kendi askerine bunun hile olduunu s繹ylese de askerler bunu dinlememilerdir. Bunu 羹zerine 襤slam tarihinde hakem olay覺 denilen bir hadise ger癟eklemitir. Arm Bin As Muaviye`nin , Ebu Musa El-Eari ise Hz. Ali `nin hakemi olmutur. 襤kisi yapt覺klar覺 g繹r羹melerden her iki taraf覺n halife olmas覺n覺 yeni bir halife se癟ilmesini kararlat覺rm覺lard覺r. Yinede bu kararlar 襤slam d羹nyas覺n覺n b繹l羹nmesini engelleyemedi. Hakem olay覺ndan sonra 襤slam d羹nyas覺ndan sonra Hz. Ali yanlar覺, Hz. Muaviye yanlar覺 ve her ikisini de kabul etmeyen hariciler olarak ayr覺lm覺t覺r. Hz. Ali taraf覺na 簾簾, Hz. Muaviye taraf覺na Emevi denirdi.

* Nehrevan Sava覺 (659):

Hariciler Hz. Ali`nin 羹zerine y羹r羹m羹t羹r. Halk覺da isyana tevik etmilerdi. Bunun 羹zerine Hz. Ali bu olay覺 Nehrevan sava覺yla da覺tm覺t覺r. Hariciler 襤slam d羹nyas覺n覺n bu ekilde da覺lmas覺n覺 Hz. Ali, Hz. Muaviye ve Arm Bin As `覺 sorumlu tutarak suikast yapmaya karar vermilerdir. Hz. Ali ehit edildi, dier ikisi kurtulmutur. B繹ylece d繹rt halife devri kapanm覺t覺r.

_DRT HALFE DEVR`NN GENEL ZELLKLER_

繚 Halifeler se癟imle i ba覺na gelmilerdir.

繚 Bu d繹nemde Arap milliyet癟ilii yap覺lmam覺t覺r.

繚 T羹rklerle ilk siyasi ilikiler bu d繹nemde balam覺t覺r.

繚 襤slam Devleti b繹lgenin en 繹nemli siyasi g羹c羹 haline gelmitir.

繚 Sistemli bir devlet tekilat覺 oluturulmutur.

EMEVLER (661750)

Hz. Ali `nin ehit edilmesinden sonra 襤slam d羹nyas覺, Emevi ailesinden Muaviye`nin eline ge癟ti. Muaviye, Emevi devletini kurduu s覺rada 覺rkta bulunan M羹sl羹manlar da Hz. Ali`nin b羹y羹k olu Hz. Hasan `覺 halife se癟milerdi. Hz. Hasan Muaviye`nin ordu toplad覺覺n覺 duyunca, baz覺 artlarla halifelikten vazge癟ti. Ancak, muaviye s繹z羹nde durmad覺. Hz. Hasan `覺n 繹l羹m羹nden sonra, olu Yezid`i veliaht il璽n etti. Muaviye devrinde halifelik, babadan oula ge癟en bir saltanat haline geldi.

Yezid DNEM(680683):

Yezid穫n halifeliine Hz. H羹seyin kar覺 癟覺k覺nca, Hz. Huseyin ve onun 癟ok az say覺daki taraflar覺n覺 Kerbel璽 `da ehit etti (681).

NEM襤: 襤slam d羹nyas覺, bu olaydan sonra kesin olarak Sunn簾 ve 簾簾 mezheplerine ayr覺lm覺t覺r. Bu devirde Ukbe Bin Naf簾, Kuzey Afrika`n覺n fethini tamamlam覺t覺r.

Abd羹lmelik DNEM(685705):

Emevilerin en parlak d繹nemidir. Arap癟a resmi dil il璽n edildi. 襤lk defa Arap癟a yaz覺l覺 paralar bas覺ld覺.

Velid DNEM(705715):

Abd羹lmelik 705 y覺l覺nda 繹l羹nce yerine olu Velid ge癟ti. Bu d繹nem Emevilerin en parlak ve en h覺zl覺 gelitii d繹nemdir. Douda T羹rklerle sert m羹cadeleler sonunda M羹sl羹manlar bir yandan Hindistan `a ulat覺lar. 771 y覺l覺nda Tar覺k Bin Ziyad komutas覺ndaki M羹sl羹manlar Avrupa`ya (襤spanya yoluyla) ge癟tiler. 襤spanya`ya Vizigotlar`覺 yenen Tar覺k, Kuzeye doru ilerledi ve 襤spanya fethedildi.

Velid`in 715 `te 繹l羹m羹nden sonra duraklama d繹nemine giren Emevi Devleti fetih hareketlerine giriemedi. 716 y覺l覺ndaki 襤stanbul kuatmas覺 baar覺r覺z kald覺. mer Bin Abd羹laziz d繹neminde yeniden toparlan覺ld覺ysa da bu uzun s羹rmedi. Bu durgunluu gidermek i癟in son halifelerden Hiam zaman覺nda 襤spanya 羹zerinden Fransa`ya y羹r羹nd羹yse de bu olay bozgunla sonu癟land覺.

* Putavya Sava覺 (732):

_Nedeni:

M羹sl羹manlar覺n Avrupa i癟i, H覺ristiyanl覺覺n merkezi olan 襤talya`ya doru ilerleyerek 襤slamiyeti yaymak istemeleri , Avrupal覺lar`覺n da M羹sl羹manlara kar覺 birleerek onlar覺 Fransa`dan atmak istemeleri.

732`de yap覺lan savata bata Franklar olmak 羹zere, H覺ristiyan Avrupal覺lar Emeviler`i bozguna uratt覺lar.

_Sonucu:

M羹sl羹manlar覺n Bat覺 Avrupa`daki ilerleyilerinin durmas覺na hatta gerilemesine neden olmutur. M羹sl羹manlar buradan daha ileriye gidemediler. 襤slam D羹nyas覺`n覺 olumsuz y繹nde etkileyen ilk b羹y羹k sava Putavya `d覺r. Zay覺flamaya balayan Emeviler devletinde merkezi otorite de bozulunca 750 y覺l覺nda Ebu M羹slim Horasani komutas覺ndaki Abbasileri temsil eden ordu, Emevilere son verdi.

Emevi Devleti`nin Y覺k覺l覺Sebepleri:

繚 Emeviler Arap olmayan M羹sl羹manlar覺 Mevali (azat edilmi k繹le) g繹z羹yle g繹rmeleri Emevilere kar覺 kin ve husumet uyand覺rm覺t覺r.

繚 Sonradan M羹sl羹man olanlardan cizye vergisi almaya devam etmeleri.

繚 Emevi fetihlerinin 襤spanya`da ve Asya`da durulmu olmas覺.

繚 i簾 ve Haricilerin devleti zay覺flatmak i癟in faaliyetleri.

繚 S覺n覺rlar覺n genilemi olmas覺 nedeniyle, merkezi idarenin kontrol羹n羹n zay覺flamas覺.

繚 Zevk ve sefan覺n artm覺 olmas覺.

_Y覺k覺l覺覺:

Horasan b繹lgesinin komutan覺 T羹rk as覺ll覺 Ebu M羹slim isyan ederek Hz. Peygamber`in amcas覺 Abbas`覺n soyundan gelen Ebu`l Abbas Abdullah`覺 halife etti. Emevi s羹lalesinden yakalananlar 繹ld羹r羹lm羹. Kurtulanlardan, Abdurrahman, 襤spanya`ya giderek End羹l羹s Emevi Devleti `ni kurdu (756).

*__! End羹l羹s Emevi Devleti`nin kurulmas覺yla 襤slam d羹nyas覺nda Abbasi ve End羹l羹s Emevi Devleti olmak 羹zere iki siyasi g羹癟 ortaya 癟覺kt覺.

ABBASLER DEVLETDNEM

(7501258)

Emeviler 750 y覺l覺nda ortadan kald覺r覺lan Abbasiler 襤slam D羹nyas覺`na k覺sa zamanda h璽kim oldular.

襤lk Abbasi halifesi Ebu`l Abbas Abdullah `t覺r. 襤slam devletini da覺lmaktan kurtar覺r ve g羹癟lendirir. Daha ilk y覺l覺nda inlilerle Orta Asya`ya hakim olabilmek i癟in Talas Irma覺 kenar覺nda b羹y羹k bir meydan sava覺 yap覺ld覺. T羹rklerde bu savata ilk defa olarak M羹sl羹man Araplar`覺 destekledikleri i癟in sava覺 M羹sl羹manlar kazanm覺t覺r.

Talas sava覺 Abbasi Devleti`nde olumlu etki yaparak ve devlet b羹t羹n 襤slam D羹nyas覺`nda kabul g繹recektir. Daha sonra g羹癟lenen Abbasiler Irak`a 繹nem verecekler ve bakenti Badat`a ta覺nacaklard覺r. Daha sonralar覺 Badat b羹y羹k bir k羹lt羹r merkezi haline gelecektir.

786805 y覺llar覺 aras覺nda Abbasilerin lideri olan Harun Reit bu devlete en parlak d繹nemini yaatm覺t覺r. Devleti siyasi, ekonomik, sosyal ve k羹lt羹rel y繹nlerden en iyi d繹nemini yaatm覺t覺r. Bizansla m羹cadele edilmi ve b羹y羹k baar覺lar salanm覺t覺r. Abbasiler Harun Reid`in oullar覺 zaman覺nda g羹c羹n羹 devam ettirdi. Emin , Memun ve Mu`tas覺m d繹nemlerinde t羹rkler Abbasi ordusunda hizmet ettiler. st kademelere kadar y羹kseldiler. B繹ylece IX. Y羹zy覺ldan sonra Abbasiler Devleti`nde T羹rkler etkili rol oynad覺lar. Yine bu d繹nemlerde Bizansl覺lardan korunmak i癟in s覺n覺rlarda t羹rklerden oluan Avas覺m ehirleri kuruldu.

Asr覺n ikinci yar覺s覺ndan sonra h璽kim olduu sahalara 繹zerklik (muhariyet) tan覺d覺. B繹ylece baz覺 k羹癟羹k devlet癟ikler 癟覺kt覺 ki bunlar

Tavaif羹l Mulk denildi. Bu devletlerden baz覺lar覺 unlard覺r: Tolunoullar覺 , 襤hitler, Tahirolullar覺, 襤drisiler, Alebiler vb.

Ayr覺ca 10. as覺rdan sonra 簾簾 Fat覺miler Kuzey Afrika`da etkili olunca Abbasiler bu as覺rdan sonra Kuzey Afrika`da varl覺k g繹steremediler.

1055 y覺l覺nda Turul Bey Badat`覺 i簾 B羹veyh olullardan kurtard覺ktan sonra siyasi g羹c羹 eline ald覺. B繹ylece Abbasiler 襤slam d羹nyas覺ndaki g羹癟lerini Sel癟uklu T羹rklerine b覺rakt覺lar.

Zay覺flam覺 olan Abbasi Halifeliine 1258 y覺l覺nda 襤lhanl覺 Moollar覺 (H羹lagu) son verdiler. 襤slam D羹nyas覺`na Osmanl覺lar`dan sonra en uzun 繹m羹rl羹 hanedan olan Abbasiler 襤slam D羹nyas覺`na bir癟ok alanda b羹y羹k katk覺da bulunmutur.

_ 繚 Abbasiler`in Genel zellikleri 繚 _

繚 襤slam tarihinde ilk medreseler, vezirlikler ve anlam da Divan tekilat覺 bu d繹nemde kurulmutur.

繚 Sadece Araplar`覺 繹n planda tutan deil b羹t羹n M羹sl羹manlara eit davranab bir devletti.

繚 Hi癟bir zaman Avrupa`ya sahip olmam覺lard覺r. 襤lk a Yunan, Roma klasikleri Arap癟aya terc羹me edilmitir.

繚 T羹rklerle yak覺n ilikiye girilmi ve t羹rkler bu d繹nemde M羹sl羹man olmulard覺r.

繚 Irak 繹nem kazanm覺t覺r.

繚 Bilim ve teknie 癟ok b羹y羹k 繹nem verilmitir. 襤slam d羹nyas覺 bu d繹nemde en 繹nemli k羹lt羹r merkezlerine sahip olmutur. Hakim olduklar覺 sahalara 繹zerklikler ( Tava`if羹l M羹lk ) tan覺nm覺t覺r.

繚 Merkezi otorite 癟ok g羹癟l羹 deildi.

繚 S覺n覺rlar覺n genilemesi sava yoluyla deil hog繹r羹yle ger癟eklemitir.

繚 Moollar taraf覺ndan ortadan kald覺r覺lm覺t覺r. B繹ylece sadece Irak deil, Afrika d覺覺nda b羹t羹n 襤slam d羹nyas覺 Moollar覺n tahribat覺na uram覺t覺r.

繚 Bu d繹nemden sonra 襤slam d羹nyas覺nda genelde T羹rkler h璽kim olmaya balam覺lard覺.

ENDLS EMEVLER`DNEM

(756149)

Emevilerin 750 y覺l覺nda y覺k覺l覺lar覺ndan sonra , Abbasiler`in egemenliini tan覺mayan 襤spanya`daki M羹sl羹manlar覺n ba覺na yine Emevi Hanedan覺`ndan Abdurrahman ge癟ti. Kurtubay`覺 bakent yaparak Avrupa M羹sl羹manlar覺n覺 bu devlet temsil etti. End羹l羹s Emeviler`i daha 癟ok ilme 繹enm vererek m羹kemmel ilim ve k羹lt羹r merkezleri meydana getirdiler.1031 y覺l覺nda bu devlet 癟eitli kollara ayr覺ld覺. Bu d繹nem 1031`den 1942 y覺l覺na kadar s羹rd羹. Bu d繹nemde Tava`if羹l M羹lk devri denir. En etkili devlet癟ilik Beniahmer Devleti`dir. Askeri ve Siyasi g羹c羹n羹 kaybeden End羹l羹s Emevileri`ne 1492 y覺l覺nda 襤spanyol Kastilyal覺lar son verdi.

ZELLKLER:

1. Sanat, Bilim ve K羹lt羹r`e en 癟ok 繹nem veren 襤slam devletidir.

2. S覺n覺rlar覺 sadece 襤spanya ile 癟evrilidir.

3. Avrupa`da R繹nesans`a iki eden iki 襤slam devletinden biridir.(dier Osmanl覺).

DEVLET TEKLATI

a-) Devlet Bakan覺:

1. 襤slam覺n siyasi yap覺s覺 dini temellere dayan覺yordu.

2. Medine`de Hz. Muhammed `e kurtar覺c覺 gibi bak覺lmas覺 onun hem siyasi hemde dini g繹revleri y羹r羹tmeyi 羹zerine almas覺na sebep olmutur.

3. 襤lk 襤slam devleti Peygamber efendimiz taraf覺ndan kurulmutur.

4. Halifeler dini ve idari vazifelerin d覺覺nda b羹t羹n yetkileri de kullan覺yordu.

5. 襤lk d繹rt halife se癟imle i ba覺na geldiinden bunlar覺n zaman覺na CUMHUR襤YET DEVR襤 `de denilir.

b-) Merkezi Tekilat覺:

1. 襤slam devletinin merkez tekilat覺 ilk 繹nceleri son derece basitti.

2. Fetihlerle devlet s覺n覺rlar覺 genileyince ortaya 癟覺kan ihtiya癟lar覺 kar覺lamak 羹zere yeni m羹esseseler kuruldu.

3. Merkez tekilat覺 Abbasiler zaman覺nda m羹kemmel hale geldi.

4. Asayi ilerinde sorumlu olmak 羹zere urta Tekila覺 kuruldu.

5. Binin emir ve yasaklar覺na uyulmas覺n覺n salanmas覺, 癟ar覺 pazar覺n konrol羹 ahlaka ayk覺r覺 hareketlerin 繹n羹ne ge癟ilmesi Hisbe Tekilat覺n覺n vazifesi idi.

6. Pasta ilerini Divan Berid y繹netiyordu. Emeviler zaman覺nda kurulmutu.

7. Abbasi halifeleri devlet ilerine fazla vakit ay覺ramad覺klar覺ndan bunlar ad覺na ileri 癟ekip 癟evirecek vezirlikler m羹htesiplik gibi g繹revler ortaya 癟覺kmaya balad覺.

ORDU

1. 襤slam覺n ilk d繹nemlerinde ordu g繹n羹llerinden oluuyordu. Cihad覺`覺 b羹t羹n M羹sl羹manlar i癟in farz k覺l覺nmas覺, onlar覺 doal asker olarak kabul ediyordu.

2. S覺n覺rlar覺n genilemesi ile asker sevk覺yat覺 g羹癟leti. Bu y羹zden s覺n覺r boylar覺 ordug璽h ehirler kurulmaya baland覺.

**__! Ordug璽h ehirlere 繹nce askerler, sonra onlar覺n aileleri yerleiyordu. B繹ylece hem s覺n覺r muhafazas覺, hem fetihlerin kolaylamas覺, hem de 襤slam`覺n yay覺lmas覺 salan覺yordu.

3. Abbasiler zaman覺nda T羹rk tesiri ile 10`lu sistem 襤slam ordu tekilat覺na girdi.

4. 襤lk 襤slam donanmas覺 ise Hz. Osman zaman覺nda Suriye`de kuruldu.

ADALET

Hicretten sonra adalet ilerine bizzat Hz. Muhammed bak覺yordu. Hz. mer zaman覺nda devlet s覺n覺rlar覺 genileyince her vilayette kad覺l覺klar覺 kuruldu.

DN VENANI

襤slam kelimesi, Allah`覺n irade ve isteklerine teslim olmak demektir. 襤slamiyeti kabul edenlere M羹sl羹man denir.

M羹sl羹man; kendisini, nefsini ve b羹t羹n varl覺覺n覺 Allah`a teslim etmi. Allah `覺n birliine inanm覺, bu suretle selamete erimi insan demektir. 襤slam dinin temeli Kur-an`覺 Kerim `dir. Kur-an`覺 Kerim Allah taraf覺ndan Hz. Muhammed `e g繹nderilen vahiylerin bir araya toplanmas覺yla meydana gelmi ve bu g羹ne kadar da hi癟 bir deiiklie uramam覺t覺r. Her dinde olduu gibi 襤slam dininde imana ve ibadete ilikin esaslar覺 vard覺r.

襤mana ilikin esaslar: M羹sl羹man olmak i癟in baz覺 artlar kabul etmek mecburiyeti vard覺r. Bunlara iman覺n artlar覺 denir. Bu artlar unlard覺r:

1. Allah`覺n birliine inanmak

2. Meleklere inanmak

3. Kutsal kitaplara inanmak

4. Peygamberlere inanmak

5. Ahiret g羹n羹ne inanmak

6. Kader, hay覺r ve er her eyin Allah`tan geldiine ve 繹ld羹kten sonra yeniden dirilie inanmak

襤badete ilikin esaslar覺: Bir M羹sl羹man覺n 襤slam dininin be temel art覺na uymas覺 Allah taraf覺ndan farz k覺l覺nm覺t覺r. Bu artlar unlard覺r:

1. Kelimeyi ahadet getirmek

2. G羹nde be vakit namaz k覺lmak

3. Y覺lda bir ay oru癟 tutmak

4. Zek璽t vermek

5. Hacca gitmek

SOSYAL veKTSADHAYAT

Sosyal Hayat:

襤slamiyet b羹t羹n M羹sl羹manlar覺n eit ve karde kabul etmekle birlikte Emeviler zaman覺nda Araplar Kendilerini dier M羹sl羹man milletlerden 羹st羹n g繹rd羹ler devlet y繹netiminde b羹t羹n 繹nemli g繹revler ve askerlik Araplar覺n elindeydi. Arap olmayan M羹sl羹manlara kar覺 mevali deniyordu. ( 襤ranl覺lar, M覺s覺rl覺lar, Berberiler ve T羹rkler gibi). Toplumda dier bir sosyal s覺n覺f z覺mn簾ler (Gayri M羹slimler ) idi. Emevilerin, mevaliyi k羹癟羹msemesi, vergi y繹n羹nden haks覺zl覺klar yapmas覺, y覺k覺l覺lar覺ndaa en 繹nemli sebeplerden biri oldu.

Abbasilerin y繹netime gelmesiyle, mevalinin durumu deiti. M羹sl羹man olmak art覺yla her milletten kiiler 繹nemli g繹revlerle gelmeye balad覺lar. nce 襤ranl覺lar, daha sonra T羹rkler, Sivil ve askeri g繹revlere getirildiler.

Ekonomik Hayat:

襤slam Devleti`nde ekonomik hayat Abbasiler d繹neminde gelime g繹sterdi. Devletin t羹m gelirleri Beyt羹`l-Mal denilen devlet hazinesinde toplan覺rd覺. Hazinenin bal覺ca gelir kaynaklar覺 unlard覺:

1. 羹r: M羹sl羹man halktan al覺nan onda bir oranda toprak vergisi.

2. Hara癟 ve cizye: M羹sl羹man olmayanlardan al覺nan toprak vergisine hara癟 sal覺kl覺 gayri M羹slim erkeklerden, askerlik g繹revi kar覺l覺覺 al覺nan vergiye de cizye denir.

3. Zek璽t ve Sadaka: Zengin M羹sl羹manlardan al覺nan bir vergi olup toplanan zek璽t ve yoksulluklara da覺t覺l覺rd覺.

4. Ganimet: Savalarda elde edilen ganimetin bete biri hazineye aitti.

5. Dier Gelirler: Maden, orman, otlak, tuzla gelirleri , yalanc覺 t羹ccarlardan al覺nan vergiler ve yabanc覺 devletlerin g繹nderdikleri vergi ve hediyeler.

Toplanan gelirler orduya, kale yap覺mlar覺na, bay覺nd覺rl覺k ilerine, fakir, dul, yetim ve hastalara harcan覺rd覺. Vali ve komutanlara, b羹y羹k devlet memurlar覺na maa yerine arazi verilirdi. Bu kiiler, kendilerine verilen araziden ald覺klar覺 繹羹r ve hara癟larla ge癟inirlerdi.

襤lk alt覺n ve g羹m羹 para Emevi Halifesi Abd羹lmelik (685705) zaman覺nda bas覺ld覺. Alt覺n paraya dinar , g羹m羹 paraya dirhem denirdi. Fetihler sonras覺nda Irak, Suriye, M覺s覺r, Mavera羹nnehir`de tar覺m 癟ok geliti. Abbasiler d繹neminde tar覺m覺n gelimesi i癟in sulama faaliyetleri balat覺ld覺 ve batakl覺klar kurutuldu. Sulanabilen alanlarda, buday, arpa, pirin癟, en 癟ok yetitirilen 羹r羹nler oldu.

Yaz覺, Dil ve Edebiyat覺

襤slamiyet yay覺lmas覺 paralel olarak, Arap alfabesi de yay覺ld覺. Arap harfleri b羹t羹n 襤slam 羹lkelerinde ortak yaz覺y覺 oluturdu. M. IV. Y羹zy覺lda Kuzey Arabistan`da bir devlet kurmu olan Nabatl覺lar覺n yaz覺s覺, Arap harflerinin douuna yol a癟t覺. Arap Alfabesiyle yaz覺 sadan sola doru yaz覺l覺rd覺. Bu alfabede bir癟ok sesli harf yaz覺lmaz bunlar覺n yerine hareke denilen iaretler kullan覺l覺rd覺. Harfler, kelimelerin ba覺nda, ortas覺nda ve sonunda deiik ekiller al覺n覺rd覺.

襤slamiyetle birlikte Arap癟a 繹nem kazand覺 ve fetihler yoluyla geni alanlara yay覺ld覺. 襤slam d羹nyas覺nda ortak dil durumuna geldi. Arap癟a`n覺n ortak dil durumuna gelmesinin sebebi; Arap癟a`n覺n Kuran dili olmas覺 ve ibadetin Arap癟a ile yap覺lmas覺yd覺. Emevi Halifesi Abd羹lmelik zaman覺nda Arap癟a resmi dil olarak kabul edildi. Arap癟a zamanla gelierek, bilim ve k羹lt羹r dili haline geldi.

襤slamiyet 繹ncesi d繹nemde Araplar aras覺nda iirin 繹nemli yeri vard覺. Emevilerin zaman覺nda Hz. Muhammed`in hayat覺n覺 anlatan eserler yaz覺lmaya baland覺. Abbasiler zaman覺nda edebiyat alan覺nda felsefi d羹羹nceler yer al覺rken, Bat覺dan terc羹melerde yap覺ld覺.

BLM VE SANAT

Bilim:

襤slam d羹nyas覺nda bilim alan覺nda gelime, 繹zellikle fen, t覺p ve felsefede olmutur. Bilim alan覺nda gelime Emeviler d繹neminde balad覺. Bu d繹nemde 襤ran, Hint, S羹ryani ve Yunan dillerinden Arap癟a`ya terc羹meler yap覺ld覺. Terc羹me faaliyetleri Abbasiler d繹neminde de devam etti. Yap覺lan terc羹meler daha 癟ok t覺p, astronomi, fizik, kimya, matematik ve mant覺k gibi bilim dallar覺nda yap覺l覺yordu. Abbasi ve End羹l羹s halifeleri, bilim alan覺ndaki 癟al覺malara b羹y羹k destek verdiler. Badat ve Kurtuba ehirleri, d羹nyan覺n en b羹y羹k bilim merkezleri durumuna geldiler.

a-)slami Bilimler:Tefsir (Kur-an`覺n ayetlerini yorumlamak ve a癟覺klamak) ; k覺raat (Kur-an`覺n doru okunmas覺n覺 m羹mk羹n k覺lan bilim dal覺) ; hadi ( Hz. Muhammed`in 癟eitli konularda M羹sl羹manlar覺 ayd覺nlatmak ve Kur-an ayetlerini a癟覺klamak i癟in s繹yledii s繹zler) ; f覺k覺h (襤slam hukuku) ; kelam ( 襤man覺n esaslar覺n覺 ortaya koyan ve bunu delilleriyle savunan bilim dal覺).

b-) Akl簾 Bilimler:T覺p, matematik, kimya, felsefe ve astronomi idi. M羹sl羹manlar覺n bu bilim dallar覺n覺 Arap癟a`ya yap覺lan terc羹meler sonucu tan覺d覺lar. Abbasi Halifesi Mansur zaman覺nda balayan terc羹me faaliyetleri, Harun Reid ve Memun zamanlar覺nda b羹y羹k gelime g繹stermitir. Bu d繹nemlerde Yununca, Fars癟a, Hint癟e ve S羹ryaniceden 癟ok say覺da eer terc羹me edildi.

Eitim retim

Eitim ve 繹retim konusunda ilk gelime Abbasiler zaman覺nda balad覺. X. Y羹zy覺lda ilk medreseler a癟覺ld覺. Bu medreselerde tefsir, hadis, f覺k覺h, kelam gibi 襤slami bilimler okutuldu.

襤slam d羹nyas覺nda ilk b羹y羹k medreseyi T羹rkler kurdu. Alp Arslan`覺n emriyle vezir Nizam羹l M羹lk taraf覺ndan Badat`ta kurulan Nizamiye Medresesi d繹nemin en b羹y羹k ve ileri eitim 繹retim kurumuydu (1067). Nizamiye Medresesinde, 襤slam bilimlerin yan覺 s覺ra matematik, felsefe, dil ve edebiyat gibi dersler de okutulurdu.

End羹l羹s Emevi devletinde de eitim ve 繹retim de olduk癟a ileriydi. Kurtuba Medresesi M羹sl羹man 繹rencilerin yan覺 s覺ra 癟eitli Avrupa 羹lkelerinden gelen Hristiyan 繹rencilerden eitim g繹rd羹羹 yerdi. Ayr覺ca Kahire, G覺rnata ve Sevil ehirlerinde de y羹ksek medreseler a癟覺lm覺t覺.

Sanat

1. 襤lk 襤slam eserlerinin mimari 繹zellii yoktur.

2. Devletin s覺n覺rlar覺n覺n genilemesi ve baka k羹lt羹rlerin tesiri ile 襤slam mimarisi ortaya 癟覺kmaya balad覺.

3. 襤slam mimarisi bakent am iken Bizans tesirinde kalm覺t覺r. Bakent Badat`a ta覺n覺nca Bizans tesirinin yerini Eski Dou ve Sasani tesiri ald覺.

4. Samerra ehrinin kurulmas覺 ile T羹rklerin mimaride etkileri g繹r羹lmeye balad覺.

5. G覺mata`daki El Hamra saray覺 bat覺daki 襤slam mimarisinin en g羹zel 繹rneidir.

襤slam Medeniyetinin Dier Medeniyetlere Etkisi

襤slam Medeniyetinin gelimesi, d羹nya tarihinin en 繹nemli olaylardan say覺l覺r. 襤slamiyet, y覺llar boyunca g繹rg羹 ve dini hog繹r羹 bak覺m覺ndan Hristiyan d羹nyas覺na 繹nderlik etmitir. Bunun yan覺 s覺ra edebiyat, t覺p, felsefe gibi bilim dallar覺nda da Bat覺 d羹nyas覺na 繹nc羹 olmutur.

襤slamiyeti yaymak amac覺yla balat覺lan fetihler M羹sl羹manlar覺 douda ve bat覺da deiik k羹lt羹r ve medeniyetlerle kar覺 kar覺ya getirdi. Zamanla bu medeniyetlerden etkilenen M羹sl羹manlar, kendi inan癟 ve g繹r羹lerini de katarak 襤slam k羹lt羹r ve medeniyetini meydana getirdiler Emevilerle balayan ve Abbasiler d繹neminde h覺z kazanan terc羹me faaliyetleriyle eski Yunan ve Helenistik d繹nem eserleri Arap癟a`ya 癟evrildi. 襤slam bilginleri bunlardan yararlan覺rken, ayn覺 zamanda kendi yorumlar覺n覺 da katarak, yeni eserler ortaya koydular. Badat, Kahire, am, Kurtuba, bilim k羹lt羹r merkezleri durumuna geldi.

**__! 襤slam medeniyeti b羹t羹n M羹sl羹manlar覺 ortaklaa oluturduklar覺 bir medeniyettir.

Geni 繹l癟羹de Bizans ve Sasanilerden etkilenmitir.

SONU

襤slam Tarihi ile 襤slam 襤slamiyetin nas覺l olduunu, hangi savalar覺n ve nas覺l olduunu, neler yaand覺覺n覺 ve bir癟ok fetihlerin yap覺ld覺覺n覺 繹rendik.

Ben u ana kadar mensup olduum 襤slam Dini`nin ge癟miini (nas覺l doduunu) kulaktan dolma bilgilerle biliyordum. Okul derslerinde 繹renmi olduum bilgiler ve 癟eitli kaynaklardan arat覺rm覺 olduum 襤slam Tarihi`ni 癟ok iyi 繹renmi oldum.

襤slam Dini doduktan sonra 襤slam Medeniyeti kuruldu. 襤slam medeniyetinin ilk kurucusu olan Araplar, 襤slamiyet 繹ncesi d繹nemde 繹nemli bir medeniyete sahip deildiler. Aralar 襤slamiyetin verdii inan癟 ve heyecanla bir millet haline gelmilerdir.

襤slam Medeniyeti T羹rklerin 襤slamiyeti kabul etmelerinden sonra 繹zelliklede Sel癟uklular ve Osmanl覺 Devleti d繹neminde b羹y羹k gelime g繹sterdi ve geni alanlara yay覺ld覺.

Yorum ekle

G羹venlik kodu
Yenile