Bir Garip MatematikC?

S├Âz U├žar, Yaz─▒ Kal─▒r konusu

S├Âz U├žar, Yaz─▒ Kal─▒r konusu konu ├Âzeti ders notlar─▒

 

Tarih, insan─▒n yaz─▒y─▒ bulmas─▒yla ba┼člad─▒. Yaz─▒y─▒ bulan ilk uygarl─▒k┬á S├╝merlerdir. Kil tablet ├╝zerine yazd─▒klar─▒ harflerin bi├žimi ├živiye benzedi─či i├žin bu yaz─▒ya ÔÇť├çivi Yaz─▒s─▒ÔÇŁ denmi┼čtir.

 

Yaz─▒n─▒n ilk olarak S├╝mer rahipleri taraf─▒ndan kullan─▒ld─▒─č─▒ bilinmektedir. S├╝mer rahipleri yaz─▒y─▒, tap─▒nak ve depolarda bulunan mallar─▒ ve bunlar─▒ tap─▒naklara veren ki┼čileri kaydetmek amac─▒ ile kullanm─▒┼člard─▒r.

 

S├╝mer yaz─▒s─▒n─▒n ilk yayg─▒n ├Ârneklerinde; zirai ├╝r├╝nleri temsil eden tah─▒l, koyun, dana, bal─▒k, da─č, ├žocuk vb. yaz─▒lar onlara benzeyen ┼čekillerle ifade edilmi┼čtir.

 

  • S├╝merler konu┼čma dilini yaz─▒ diline ├ževirerek d├╝┼č├╝nceyi ve tarihi gelecek ku┼čaklara aktarman─▒n yolunu bulmu┼člard─▒r.
  • Yaz─▒n─▒n icad─▒, insanlar─▒n belli merkezlerde toplanarak ilk ┼čehir devletleri ve krall─▒klar kurmaya ba┼člamalar─▒yla birlikte ger├žekle┼čmi┼čtir. ( Bu durum yaz─▒n─▒n toplum ya┼čam─▒n─▒n bir gere─či oldu─čunu g├Âsterir. )

 

┬áEski M─▒s─▒rl─▒lar─▒n kulland─▒─č─▒ resimli yaz─▒ya ÔÇťHiyeroglifÔÇŁ denir. Bu yaz─▒da harfler resimlerle ifade edilir, duvara ve an─▒tlara yaz─▒l─▒rd─▒.

┬áMezopotamyaÔÇÖn─▒n kuzey bat─▒s─▒nda ve bug├╝nk├╝ L├╝bnan ├ževresinde ya┼čayan deniz ticaret ile ├╝nl├╝ FenikeÔÇÖliler ─░.├ľ. 2. milenyumda Fenike (Semitik) alfabesini icat etmi┼člerdir.

 

Atat├╝rkÔÇÖ├╝n 1 Kas─▒m 1928 y─▒l─▒nda yapt─▒─č─▒ harf devriminden sonra ├╝lkemizde Latin alfabesi kullan─▒lmaktad─▒r. 1 Ocak 1929ÔÇÖda yeni T├╝rk Alfabesinin ├Â─čretimi i├žin Millet Mektepleri a├ž─▒lm─▒┼čt─▒r. Atat├╝rk 1931ÔÇÖde T├╝rk Tarih KurumuÔÇÖnu kurarak e─čitim alan─▒nda ad─▒mlar atm─▒┼čt─▒r.

 

YAZININ KULLANILMASININ SONUÇLARI

1-┬á┬á┬á┬á ─░nsan topluluklar─▒ aras─▒ndaki ili┼čkiler yayg─▒nla┼čt─▒.

2-     Bilgi; toplanabilir, iletilebilir, saklanabilir hale geldi.

3-┬á┬á┬á┬á Duygular─▒n, bilgi ve k├╝lt├╝r birikiminin aktar─▒m─▒ kolayla┼čt─▒.

4-┬á┬á┬á┬á D├╝┼č├╝nce ve sanat ├╝r├╝nleri yay─▒ld─▒.

5-┬á┬á┬á┬á E─čitim ve ├Â─čretim kolayla┼čt─▒.

6-┬á┬á┬á┬á Toplum d├╝zenini sa─člayan kurallar─▒n herkes taraf─▒ndan bilinmesi sa─čland─▒.

 

MATBAA VE BASKI TEKN─░─×─░N─░N GEL─░┼×MES─░

Eskiden, her kitap tek tek elle yaz─▒larak ├žo─čalt─▒labiliyordu. Kitap bas─▒m─▒na 6. y├╝zy─▒lda ├çinliler ve Japonlar┬á ├Ânc├╝l├╝k ettiler.

 

Uygur T├╝rklerinin de a─ča├žtan yap─▒lm─▒┼č bir bask─▒ tekni─či kulland─▒klar─▒ bilinmektedir.

 

├çinlilerin 11.y├╝zy─▒lda bulduklar─▒ harf dizgisi, AvrupaÔÇÖda 15.y├╝zy─▒lda Johannes GutenbergÔÇÖin geli┼čtirdi─či┬á bask─▒ tekni─čine ├Ânemli katk─▒da bulunmu┼čtur.

 

MATBAADAN ├ľNCE;

1-┬á┬á┬á┬á D├╝┼č├╝ncelerin yay─▒lmas─▒ zordu.

2-┬á┬á┬á┬á Yeni bilgi ve geli┼čmelerden ├žok az ki┼či yararlan─▒yordu.

3-     Okuma yazma bilmek ayrıcalıktı.

 

 

 

MATBAADAN SONRA;

1-┬á┬á┬á┬á Bilgi ve d├╝┼č├╝ncelerin yay─▒lmas─▒ kolayla┼čt─▒ ve h─▒zland─▒.

2-┬á┬á┬á┬á ─░nsanlar aras─▒ndaki bilgi payla┼č─▒m─▒nda b├╝y├╝k bir geli┼čme oldu.

3-┬á┬á┬á┬á Bas─▒lan kitap say─▒s─▒ artt─▒. B├Âylece okuma yazma ayr─▒cal─▒k olmaktan ├ž─▒kt─▒. Okuryazar insan say─▒s─▒ h─▒zla artt─▒.

 

* Yaz─▒n─▒n icad─▒ ile bilgi; toplanabilir, iletilebilir, saklanabilir hale geldi. Matbaan─▒n icad─▒ ile biriken bilginin yay─▒lmas─▒ ger├žekle┼čti. Bilginin i┼členmesi ise bilgisayar─▒n icat edilmesiyle olmu┼čtur.

 

OSMANLI DEVLET─░ÔÇÖ NDE MATBAA

 

Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnde ilk matbaa 15. yy.dan itibaren gayrim├╝slimler taraf─▒ndan kullan─▒lm─▒┼čt─▒r. (Musevi g├Â├žmenler, Ermeniler ve Rumlar )

┬áDavid ve Samuel ibn Nahmias karde┼čler 1493 y─▒l─▒nda ─░stanbulÔÇÖda ilk bas─▒mevini (matbaay─▒) kurmu┼člard─▒r.

 

─░lk T├╝rk matbaas─▒,┬á Lale DevriÔÇÖnde Sait Efendi ve ─░brahim M├╝teferrika taraf─▒ndan 1727 y─▒l─▒nda kurulmu┼čtur. 16 Aral─▒k 1727 g├╝n├╝ ├žal─▒┼čmaya ba┼člayan Matbaada bas─▒lan ilk kitap Kitab-─▒ L├╝gat-─▒ Vankulu (Vankulu s├Âzl├╝─č├╝)ÔÇÖd├╝r. ( Medrese ├Â─črencilerinin e─čitimine yard─▒mc─▒ olmak amac─▒yla bas─▒lm─▒┼čt─▒r. Matbaan─▒n kullan─▒lmas─▒ e─čitim faaliyetine katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r. )

┬áM├╝teferrika ya┼čam─▒ boyunca 23 cilt halinde 17 eser basm─▒┼čt─▒r.

 

┬áBu d├Ânemde i┼čsiz kalacaklar─▒n─▒ d├╝┼č├╝nen hattatlar matbaaya kar┼č─▒ ├ž─▒kt─▒lar. Sorunu ├ž├Âzmek i├žin dini eserlerin bas─▒lmas─▒ yasakland─▒. Daha ├žok tarih, co─črafya, dil ve askerlik ile ilgili eserler bas─▒ld─▒.

 

┬á ┬á┬áArap├ža g├╝zel yaz─▒ anlam─▒na gelen ÔÇťhatÔÇŁ yaz─▒m─▒ bir meslek haline gelmi┼čtir. Hat ile u─čra┼čan ki┼čilere ÔÇťHattatÔÇŁ denir. ┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á

┬á┬á┬á Osmanl─▒ padi┼čahlar─▒n─▒n tu─čralar─▒ hat sanat─▒n─▒n en g├╝zel ├Ârnekleridir.

Yorum ekle

G├╝venlik kodu
Yenile