Bir Garip MatematikCİ

OSMANLI DEVLETİNDE YENİLİK (ISLAHAT) HAREKETLERİ nelerdir özet ders notları

OSMANLI DEVLETİNDE YENİLİK (ISLAHAT) HAREKETLERİ:

Osmanlı Devleti  18.yy’dan itibaren Avrupa’nın gerisinde kaldığını anlamış ve batı tarzında yenilikler yapmaya başlamıştır. ıslahat =yenilik anlamına gelir. Osmanlı devletinde yenilik hareketleri şu alanlarda olmuştur: *yönetim, *ordu, *eğitim, *ekonomi, *kültür.  Osmanlı devletinde yenilik hareketleri şu padişah dönemlerinde olmuştur :

III.SELİM DÖNEMİ:  Bu dönemde yapılan yenilik hareketlerinin genel adı  NİZAM-I CEDİT’TİR. III. selim dönemindeki bazı yenilikler şunlardır :

Avrupa’da  sürekli  elçilikler kuruldu.      

 *kara mühendishanesi kuruldu.(mühendishane-i berr-i hümayun)                   

*yerli malı ürünler kullanılması teşvik edildi.

NİZAM-I CEDİT adlı ordu kuruldu.    

    * nizam-ı cedit ordusunun ihtiyaçları için İRAD-I CEDİT   hazinesi  oluşturuldu.

Not:  III. Selim dönemi Kabakçı Mustafa ayaklanması ile sona erdi.(1807)

II. MAHMUT   DÖNEMİ  YENİLİKLERİ:

 

ASKERİ ALANDA YÖNETİM ALANINDA EĞİTİM-KÜLTÜR ALANINDA
 

 

  • 1826- YENİÇERİ OCAĞI kaldırıldı. Devlet otoritesine karşı koyan yeniçeri ocağının kaldırılmasıyla padişah otoritesi güçlendi.
  • Yeniçeri ocağı yerineASAKİR-İ MANSURE-İ MUHAMMEDİYE adlı ordu kuruldu.
  • Orduya subay yetiştirmek için: HARP OKULU açıldı.
  • Ordunun doktor ihtiyacı için: TIBBİYEaçıldı.
*Divan kaldırıldı yerineNAZIRLIKLAR(BAKANLIKLAR)kuruldu.

 

*tımar sistemi kaldırıldı yerine devlet memurlarına maaş bağlandı.

*Askeri amaçlı ilk nüfus sayımıyapıldı.

*POSTA VE POLİS teşkilatı kuruldu.

*Devletin aldığı kararları yayımlamak için  ilk resmi gazete  TAKVİM-İ VEKAY-İ çıkarıldı.

*devlet memurlarına ceket, pantolon, fes giyme zorunluluğu getirildi.

*divan-ı ahkam-ı  adliye adlı yardımcı danışma meclisi kuruldu.

 

 

*İstanbul’da ilköğretim zorunlu hale getirildi.

*Avrupa-i tarzda okullar açılmış ve Avrupa’ya öğrenciler gönderilmiştir.

*medreselerin yanında batılı tarzında eğitim veren okullar açıldı.

*ortaokul düzeyinde olan RÜŞTİYELERaçıldı.

NOT: II. Mahmut döneminde ayrıca ekonomik gelişme için yerli malı kullanımı teşvik edilmiş; kumaş ve deri atölyeleri açılmıştır.

 

ABDÜLMECİT DÖNEMİ YENİLİK HAREKETLERİ:

       Abdülmecit   dönemindeki en önemli yenilikler TANZİMAT VE ISLAHAT FERMANLARI’NINyayımlanmasıdır. Bu fermanların yayınlama nedenleri şunlardır:

*Avrupalı   Devletlerin  Osmanlı devletinin içişlerine karışmasını önlemek      *Osmanlı devletinde yaşayan tüm halkların haklarını korumak   *Osmanlı devletinin parçalanmasını önlemek.

TANZİMAT FERMANI(GÜLHANE HATT-I HÜMAYUNU)

 

YAYINLANMA TARİHİ:   1839 (Mustafa reşit paşa tarafından hazırlandı)

ISLAHAT FERMANI

 

YAYINLANMA TARİHİ:    1856

ÖNEMLİ MADDELERİ:

 

*Herkes kanunlar önünde eşittir.

*Tüm  Osmanlı halkının ırz, namus,mal ve can  güvenliği devletin güvencesi altına alınacaktır.

*Herkesten gelirine göre vergi alınacaktır.

*Herkes mal ve mülk hakkına sahiptir; bunları miras bırakabilir.

*Mahkemeler herkese açık olacak; kimse yargılanmadan cezalandırılmayacaktır.

ÖNEMLİ MADDELERİ:

 

*Azınlıklara din ve mezhep özgürlüğü tanınacak, kilise ve okul açmalarına izin verilecek.

*Gayrimüslimleri(Müslüman olmayan) küçük düşürecek ifadeler kullanılmayacak.

*Gayrimüslimlerde Müslümanlar gibi devlet memuru olabilecek.

*Azınlıklar askerlik hizmetlerini bedelli olarak yapabileceklerdir.

TANZİMAT FERMANIN ÖNEMİ:

 

*Bu ferman ile padişah ilk kez kanun gücünün üstünlüğünü kabul etmiştir.hukukun üstünlüğü ilkesi kabul edilmiştir. Bu ferman anayasacılık hareketlerinin ilk adımı sayılır.

*can ve mal güvenliği, mülkiyet hakkı   yasal güvence altına alındı.

*Bu dönemde batılı aydın ve devlet adamları yetişmiştir.

*Avrupa hukuk kurallarına göre yargılama yapan mahkemeler kuruldu.

*Osmanlı devleti Tanzimat ile birliktebatılılaşma yönünde önemli bir adım attı.

ISLAHAT FERMANININ ÖNEMİ:

 

 

*Bu ferman ile daha çok gayrimüslimlerin yani Hristiyan, Yahudi gibi azınlıkların hakları düzenlenmiştir.

*Azınlıklara devlet memuru olma hakkı verilmiştir.

*Azınlıklara   verilen  geniş haklar Müslüman halkın tepkisini çekmiştir.