Bir Garip MatematikC?

lkemizde N羹fus-N羹fusun Da覺l覺覺n覺 Etkileyen Fakt繹rler nelerdir

N羹fus, belirli bir alanda, belirli bir zamanda yaayan insan topluluudur. lkemizde n羹fus say覺mlar覺n覺 T羹rkiye 襤statistik Kurumu (T襤K) yapmaktad覺r. 襤lk d羹zenli n羹fus say覺m覺 1927, ikincisi 1935 y覺l覺n簫da yap覺lm覺t覺r.

Daha sonra 1990 y覺l覺na kadar her 5 y覺lda n羹fus say覺m覺 yap覺lm覺t覺r. 1990 y覺l覺ndan sonra her 10 y覺l簫da bir yap覺lmas覺na karar verilmesine ramen, baz覺 ihtiya癟lardan dolay覺 1997 y覺l覺nda n羹fus say覺m覺 yap覺lm覺t覺r. En son yap覺lan n羹fus say覺m覺 ise, 2000 y覺l覺ndad覺r.

N羹fus say覺mlar覺 羹lkemizdeki insan say覺s覺n覺n bilinmesi ve ona g繹re baz覺 planlamalar覺n yap覺lmas覺 i癟in 繹nemlidir.

NFUSUN DAILIINI ETK襤LEYEN FAKTRLER

T羹rkiyede n羹fusun farkl覺 da覺l覺覺nda etkili olan fakt繹rler unlard覺r:

1. Fiziki Fakt繹rler

a. 襤klim 繹zellikleri:lkemizde n羹fusun youn ol簫duu yerlerin, genelde k覺y覺 b繹lgeler olmas覺nda 覺l覺簫man iklimin b羹y羹k etkisi vard覺r. Kurak ve k覺lar覺 a覺r覺 souk ge癟en yerlerde n羹fus fazla youn de簫ildir.

b. Yer ekilleri:lkemizde y羹ksek ve engebeli yerlerde n羹fus azd覺r. Dou Anadolu B繹lgesi, Tae-li platosu, Mentee y繹resi gibi yerler bunlara 繹rnek verilebilir.

c. Toprak 繹zellikleri:Verimli topraklar覺n bulundu簫u alanlar (ukurova, Gediz, B. Menderes) n羹fus簫癟a kalabal覺k iken, Tuz G繹l羹 癟evresi gibi yerlerde verimsiz topraklar bulunduundan n羹fus 癟ok azd覺r.

2. Beeri Fakt繹rler

a. Sanayileme:B羹t羹n D羹nyada olduu gibi T羹r簫kiyede de, sanayilemenin artt覺覺 yerlerde n羹fus younluu artm覺t覺r, 襤stanbul, 襤zmit, Adapazar覺, Bursa, Adana ve 襤zmir buna 繹rnektir.

b. Tar覺m:Tar覺m覺n gelitii yerler youn n羹fuslu簫dur. ukurova, Gediz, Bafra ve aramba ovalar覺 癟evresi gibi.

c. Yeralt覺 kaynaklar覺:Madenlerin veya enerji kay簫naklar覺n覺n iletilmesinde youn n羹fusa ihtiya癟 ol簫duundan, bu alanlarda da n羹fus fazlad覺r. Zongul簫dak, Soma, Elbistan buna 繹rnektir.

d. Turizm:lkemizde, Ege ve Akdeniz k覺y覺lar覺nda簫ki merkezlerde turizmden dolay覺 n羹fus younla簫m覺t覺r.

e. Ula覺m:Ula覺m yollar覺 kava覺nda bulunan ille簫rimizin n羹fusu artm覺t覺r. Eskiehir, Ankara, Kayse簫ri, 襤stanbul gibi illerin gelimesinde, ula覺m yollar覺 羹zerinde bulunmalar覺 da etkili olmutur.

N羹fus da覺l覺覺nda; su kaynaklar覺, topra覺n verimi, yeralt覺 zenginlikleri, g繹癟ler vb. bir癟ok doal ve toplumsal fakt繹rlerde etkilidir.

Bir yerdeki toplam n羹fusun o yerin y羹z繹l癟羹m羹ne b繹l羹nmesiyle elde edilen n羹fus miktar覺na n羹fus younluu denir.

Youn N羹fuslu Yerler

Ⅹ Dou Karadeniz k覺y覺lar覺

Ⅹ Marmara Deniz k覺y覺lar覺

Ⅹ Ege B繹lgesinin k覺y覺lar覺 ile i癟 kesimlere uzanan ovalar

Ⅹ Antalya k繹rfezi

Ⅹ ukurova

Seyrek N羹fuslu Yerler

Ⅹ Y覺ld覺z Dalar覺

Ⅹ Karadeniz B繹lgesinin dal覺k alanlar覺

Ⅹ Mentee Y繹resi

Ⅹ Taeli Platosu

Ⅹ Teke Yar覺madas覺

Ⅹ Tuz G繹l羹 癟evresi

Uyar覺:Genel olarak ya覺l覺 y繹relerimiz youn n羹fusludur. Ancak Mentee, Y覺ld覺z, Teke ve Taeli y繹簫releri dal覺k olduu i癟in seyrek n羹fusludur.

NFUS ARTII

Doum oran覺 ile 繹l羹m oran覺 aras覺ndaki farkn羹fus art覺覺n覺g繹sterir. Bir 羹lkede doum oran覺 fazla, 繹l羹m oran覺 az ise n羹fus art覺覺 meydana gelir. l羹m oran覺 doum oran覺ndan fazla olursa, n羹fusta azal簫ma meydana gelir. Genellikle az gelimi 羹lkelerde n羹fus art覺 h覺z覺 fazla, gelimi 羹lkelerde ise n羹fus art覺 h覺z覺 azd覺r.

Ⅹ N羹fus art覺 h覺z覺 kalk覺nma h覺z覺ndan y羹ksek ise 羹lkenin geliimi yavalar veya geriler.

Ⅹ N羹fus art覺 h覺z覺 kalk覺nma h覺z覺ndan d羹羹k ise 羹lkenin geliimi artar.

N羹fus art覺覺n覺n olumlu sonu癟lar覺 olduu gibi olumsuz sonu癟lar覺 da olabilmektedir.

a. N羹fus art覺覺n覺n olumlu sonu癟lar覺

Ⅹ retim artar.

Ⅹ Vergi gelirleri artar.

Ⅹ Mal ve hizmetlere talep artar.

Ⅹ Yeni end羹stri dallar覺 doar.

Ⅹ 襤癟i 羹cretleri ucuzlar.

Ⅹ ihracatta rekabet kolayla覺r.

b. N羹fus art覺覺n覺n olumsuz sonu癟lar覺

Ⅹ isizlik artar.

Ⅹ Kalk覺nma h覺z覺 d羹er.

Ⅹ Kii ba覺na d羹en milli gelir azal覺r.

Ⅹ Tasarruflar azal覺r.

Ⅹ T羹ketim artar.

Ⅹ i癟 ve d覺 g繹癟ler artar.

Ⅹ 襤nsanlar覺n temel ihtiya癟lar覺n覺n kar覺lamas覺 zorla覺r.

Ⅹ ihracat azal覺r.

Ⅹ Demografik (n羹fusa bal覺) yat覺r覺mlar artar

Ⅹ evre kirlenmesi artar.

Ⅹ Belediye hizmetleri zorla覺r.

N羹fusumuzun say覺m y覺llar覺na g繹re art覺 grafii

1927 2000 y覺llar覺 aras覺nda 羹lkemiz n羹fusundaki deiiklik:

Ⅹ N羹fusumuz h覺zl覺 bir ekilde artmaktad覺r.

Ⅹ Erkek n羹fus kad覺n n羹fustan daha fazlad覺r.

Ⅹ N羹fusun eitim d羹zeyi giderek y羹kselmektedir.

Ⅹ Ortalama yaam s羹resi giderek artmaktad覺r.

Ⅹ Kentsel n羹fus giderek artmaktad覺r.

Ⅹ 襤癟 ve d覺 g繹癟ler giderek younlamaktad覺r.

Ⅹ 1927 2000 y覺llar覺 aras覺nda n羹fusumuz yakla覺k 5 kat artarak 13,6 milyon簫dan 67,8 milyona ulam覺t覺r.

N羹fus art覺 h覺z覺m覺z覺n zaman i癟indeki deiim grafii

1927 2000 y覺llar覺 aras覺nda 羹lkemiz n羹fus art覺 h覺z覺ndaki deiiklik:

Ⅹ En d羹羹k n羹fus art覺覺 1945 y覺l覺nda olmutur. (II. D羹nya Sava覺 tehlikesi ne簫deniyle erkek n羹fusun askere al覺nmas覺.)

Ⅹ N羹fus art覺 h覺z覺 en fazla 1955 1960 y覺llar覺 aras覺nda olmutur.

Ⅹ N羹fus art覺 h覺z覺 %0(binde) 10猙n alt覺na d羹memi ve %029猙 ge癟memitir.

Ⅹ 1985 y覺l覺ndan sonra n羹fus art覺 h覺z覺m覺z azalmaktad覺r.

Uyar覺:N羹fus art覺 h覺z覺n覺n d羹mesiyle n羹fus miktar覺m覺z azalmaz.

NFUSUN YAPISI:

N羹fus say覺mlar覺 sonucunda, n羹fusun yap覺sal 繹zelliklen tespit edilir. Bunlar; n羹fusun ya yap覺s覺, eitim durumu, n羹fusun cinsiyet yap覺s覺, 癟al覺an n羹fus oran覺, k覺r ve ehirde yaayan n羹fus oran覺d覺r.

N羹fusun Ya Gruplar覺na Da覺l覺m覺:Ya gruplar覺 n羹fusun genel yap覺s覺 ve dourganl覺k oran覺 hak簫k覺nda bilgi sahibi olmam覺z覺 salar. Ayr覺ca i, eitim, sal覺k vb. ihtiya癟lar覺n belirlenmesinde ve gelece簫e y繹nelik planlaman覺n yap覺lmas覺nda 繹nemli rol oynar.

Bilgi Kutucuu

Ⅹ N羹fusun en 繹nemli 繹zellii gen癟 n羹fusun 癟ok olmas覺d覺r.

Ⅹ 0-25 ya grubu toplam n羹fusun yakla覺k yar覺s覺n覺 oluturur.

N羹fusun Cinsiyete G繹re Da覺t覺m覺:N羹fusun cinsiyet durumu bir 羹lkedeki kad覺n ve erkek n羹fusu ifade eder. Bir ehirde kad覺n ve erkek n羹fus aras覺ndaki fark覺; sanayi, askeri birlik, ehrin g繹癟 al覺p vermesi gibi fakt繹rler etkiler.

Sanayi, ula覺m ve ticaretin gelitii g繹癟 alan ehirlerde genel olarak erkek n羹fus fazlad覺r. G繹癟 ve簫ren k覺rsal y繹relerde ise genel olarak kad覺n n羹fus fazlad覺r.

N羹fusun Eitim Durumu:

1927 y覺l覺nda n羹fusumuzun % 11 i okur yazarken 2000淄e bu oran % 90淮 yaklam覺t覺r. Okur yazar olmayan n羹fusun % 70猓en fazlas覺n覺 kad覺nlar oluturmaktad覺r.

Bilgi Kutucuu

Ⅹ Okur yazarl覺k oran覺n覺n artt覺覺 toplumlarda gelir d羹zeyi artm覺t覺r.

Ⅹ Okur yazarl覺k oran覺 artan toplumlarda tar覺msal 羹retim artm覺t覺r.

Ⅹ Okur yazarl覺k oran覺 artan toplumlarda 癟evre duyarl覺l覺覺 artm覺t覺r.

Eitim ve 繹renim hakk覺, Anayasada g羹vence alt覺na al覺nm覺t覺r.

Madde 42:Kimse eitim ve 繹renim hakk覺ndan yoksun b覺rak覺lamaz.

Eitim ve 繹retim, Atat羹rk ilkeleri ve ink覺laplar覺 dorultusunda, 癟ada bilim ve eitim esaslar覺na g繹re, Devletin g繹zetim ve denetimi alt覺nda yap覺l覺r.

襤lk繹retim, k覺z ve erkek b羹t羹n vatandalar i癟in zorunludur ve Devlet okullar覺nda paras覺zd覺r.

Devlet, maddi imkanlardar yoksun baar覺l覺 繹rencilerin, 繹renimlerini s羹rd羹rebilmeleri amac覺 ile burslar ve baka yollarla gerekli yard覺mlar覺 yapar. Devlet, durumlar覺 sebebiyle 繹zel eitime ihtiyac覺 olanlar覺 topluma yararl覺 k覺lacak tedbirleri al覺r.

lkemizde al覺an N羹fus:

al覺ma 癟a覺ndaki n羹fus dilim i癟inde bulunan ve belirli bir ii olan n羹fusa 癟al覺an n羹fus veya aktif n羹fus denir. al覺ma 癟a覺ndaki n羹fus dilimi i癟erisine girdii halde ii olmayan n羹fusa da isiz n羹fus ad覺 verilmektedir. 15-64 yalar覺 aras覺ndaki n羹fus 癟al覺ma 癟a覺ndaki n羹fus olarak kabul edilir.

al覺ma hakk覺 Anayasa ile g羹vence alt覺na al覺nm覺t覺r.

Madde 49:al覺ma herkesin hakk覺 ve 繹devidir. Devlet, 癟al覺anlar覺n hayat seviyesini y羹kselt簫mek, 癟al覺ma hayat覺n覺 gelitirmek i癟in 癟al覺anlar覺 ve isizleri korumak, 癟al覺may覺 desteklemek, i簫sizlii 繹nlemeye elverili ekonomik bir ortam yaratmak ve 癟al覺ma bar覺覺n覺 salamak i癟in gerekli tedbirleri al覺r.

lkemizin K覺r ve Kent N羹fusu:

N羹fusu 10.000烹n alt覺nda bulunan yerlemelerde yaayan n羹fusa k覺rsal n羹fus denir. K覺rsal n羹fusun ge癟imi 繹nemli 繹l癟羹de tar覺ma ve hayvanc覺l覺a dayanmak簫tad覺r. 1927淄e 羹lkemiz n羹fusunun yakla覺k % 84笛 k覺r, % 16猖覺 ehir yerlemelerinde ya覺yordu. K覺r簫sal alanlardan ehirlere yap覺lan g繹癟ler nedeniyle g羹n羹m羹zde ehir n羹fusu k覺r n羹fusundan fazlad覺r.

NFUS HAREKETLER襤(GLER)

襤nsanlar覺n, doduklar覺 yerden baka yerlere ge癟ici ya da s羹rekli olmak 羹zere ta覺nmas覺nag繹癟denir.

G繹癟ler ikiye ayr覺l覺r.

A. 襤 GLER

lke i癟erisinde, n羹fusun yer deitirmesinei癟 g繹癟denir, i癟 g繹癟lerle bir 羹lkenin toplam n羹fusunda de簫ime olmaz. Sadece, b繹lgelerin ve illerin n羹fusun簫da artma ya da azalma meydana gelir.

襤癟 g繹癟ler,s羹rekli ve mevsimlik g繹癟lerolmak 羹ze簫re ikiye ayr覺l覺r.

1. S羹rekli 襤癟 G繹癟ler

lke i癟erisinde yer deitiren insanlar覺n, g繹癟 ettik簫leri yerlere yerlemesiyle ger癟ekleir.

T羹rkiyede, Cumhuriyetin balang覺c覺ndan g羹n羹m羹簫ze kadar, 繹zellikle k覺rsal alanlardan kentlere doru h覺zl覺 bir g繹癟 olay覺 g繹r羹lmektedir.

襤癟 g繹癟羹n nedenleri

Ⅹ K覺rsal alanlardaki h覺zl覺 n羹fus art覺覺

Ⅹ Miras yoluyla tar覺m alanlar覺n覺n daralmas覺 ve ai簫lelerin ge癟imini kar覺lamamas覺

Ⅹ Tar覺m alanlar覺n覺n yetersiz gelmesi ve erozyonun artmas覺yla topra覺n verimsiz hale gelmesi

Ⅹ Tar覺mda makinelemenin artmas覺 ve buna bal覺 olarak tar覺msal ig羹c羹n羹n azalmas覺

Ⅹ K覺rsal kesimde i imk璽nlar覺n覺n s覺n覺rl覺 olmas覺

Ⅹ Ekonomik istikrars覺zl覺k ve sosyal problemler

Ⅹ Eitim ve sal覺k hizmetlerinin yetersizlii

Ⅹ 襤klim ve yer ekillerinin olumsuz etkileri

Ⅹ Kentlerde sanayinin gelimi olmas覺ndan dola簫y覺 i imk璽nlar覺n覺n fazlal覺覺

Ⅹ Kentlerde eitim ve sal覺k hizmetlerinin yayg覺n簫l覺覺

T羹rkiyede i癟 g繹癟, k覺rsal kesimde n羹fusun art簫mas覺 ve kentlerde sanayilemeye bal覺 olarak, i bulma imk璽nlar覺n覺n gelimesiyle art覺 g繹ster簫mitir. Dolay覺s覺yla i癟 g繹癟teki en b羹y羹k etken ekonomik s覺k覺nt覺lard覺r.

襤癟 g繹癟lerin sonu癟lar覺

Ⅹ lke genelinde n羹fusun da覺l覺覺nda dengesizlik g繹r羹l羹r.

Ⅹ Yat覺r覺mlar dengesiz da覺l覺r.

Ⅹ K覺rsal kesim yat覺r覺mlar覺nda verimsizlik meyda簫na gelir.

Ⅹ D羹zensiz kentleme g繹r羹l羹r.

Ⅹ Sanayi tesisleri kent i癟inde kal覺r.

Ⅹ Kentlerde konut s覺k覺nt覺s覺 癟ekilir.

Ⅹ Kent n羹fusunda a覺r覺 art覺 meydana gelir.

Ⅹ Alt yap覺 hizmetlerinde (yol, su, elektrik) yetersiz簫lik g繹r羹l羹r.

Ⅹ Kentlerde isiz insanlar覺n oran覺 artar.

2. Mevsimlik 襤癟 G繹癟ler

K覺rsal kesimdeki baz覺 ailelerin b羹y羹k ehirlere, ta簫r覺m覺n youn olarak yap覺ld覺覺 yerlere, yaz turizmi簫nin gelitii yerlere bir m羹ddet 癟al覺mak 羹zere g繹癟 etmeleri ile ger癟ekleir.

Yaylaya 癟覺kma olay覺 da mevsimlik g繹癟ler i癟erisinde yer al覺r. Mevsimlik g繹癟lerle Adana, Mersin, Hatay, Ayd覺n, Mula, Antalya gibi merkezlerde, yaz ile k覺 mevsimleri aras覺ndaki n羹fus miktarlar覺nda 繹nemli deimeler olmaktad覺r.

B. DI GLER

Bir 羹lkeden dier bir 羹lkeye yap覺lan g繹癟lered覺 g繹癟denir.

D覺 g繹癟lerin bal覺ca nedenleri:

Ⅹ Ekonomik nedenlerle 癟al覺maya gidilmesi

Ⅹ Tabii afetler

Ⅹ Savalar

Ⅹ Etnik nedenler

Ⅹ S覺n覺rlar覺n deimesi

Ⅹ Uluslararas覺 anlamalarla salanan n羹fus deiimi

D覺 g繹癟lerin sonu癟lar覺

Ⅹ G繹癟 eden 羹lkede n羹fus artar, g繹癟 veren 羹lkede ise azal覺r.

Ⅹ lkeler aras覺nda ekonomik ilikiler geliir.

Ⅹ lkeler aras覺 k羹lt羹rel ilikiler geliir.

D覺 g繹癟ler ve T羹rkiye

lkemize 1923 1989 y覺llar覺 aras覺nda 癟ou Balkan 羹lkelerinden olmak 羹zere 2,2 milyon g繹癟 olmutur.

1950淄ensonra, bataAlmanyaolmak 羹zere yurtd覺覺na i癟i gitmeye balam覺t覺r. Bug羹nFransa, Bel癟ika, Hollanda, 襤ngiltere, 襤sve癟, ABD, Avust簫ralya, Libya, S. Arabistan, Kuveyt ve Orta Asya 羹lkelerindei癟ilerimiz bulunmaktad覺r.

T羹rkiyeden yurtd覺覺na g繹癟sonucunda;

Ⅹ lkemize giren i癟i d繹vizi artm覺t覺r.

Ⅹ lke turizminin gelimesini salam覺t覺r.

Ⅹ Artan n羹fusun isizlik sorununa k覺smen 癟繹z羹m bulunmutur.

En fazla g繹癟 veren 襤ller:

Mardin, Siirt, Mu, Ar覺, Hakk璽ri, Bing繹l, Kars, Erzincan, Tunceli, G羹m羹hane, Bayburt, Giresun, Artvin, Rize, Trabzon, Sivas, Yozgat, ank覺r覺, Sinop, Kastamonu

En fazla g繹癟 alan iller:

襤stanbul, 襤zmit, Bursa, Adapazar覺, 襤zmir, Antalya, Adana, Mersin, Ankara, Gazi簫antep, Ayd覺n, Denizli

Yerleme ve seyahat h羹rriyeti Anayasa ile g羹vence alt覺na al覺nm覺t覺r.

Madde 23:Herkes, yerleme ve seyahat 繹zg羹rl羹羹ne sahiptir.

* Yerleme h羹rriyeti, su癟 ilenmesini 繹nlemek, sosyal ve ekonomik gelimeyi salamak, sal覺k簫l覺 ve d羹zenli kentlemeyi ger癟ekletirmek ve kamu mallar覺n覺 korumak amac覺yla s覺n覺rland覺r覺la簫bilir.

* Seyahat h羹rriyeti, su癟 soruturma ve kovuturmas覺 sebebiyle ve su癟 ilemesini 繹nlemek ama癟lar覺yla kanunla s覺n覺rland覺r覺labilir.

* Vatanda覺n yurt d覺覺na 癟覺kma h羹rriyeti, 羹lkenin ekonomik durumu, vatandal覺k 繹devi ya da ce簫za soruturmas覺 veya kovuturmas覺 sebebiyle s覺n覺rlanabilir.

* Vatanda s覺n覺r d覺覺 edilemez ve yurda girme hakk覺ndan yoksun b覺rak覺lamaz.

lkemizdeki doktor, m羹hendis, iktisat癟覺, vb. mesleklerden 癟ok say覺da bilim insan覺m覺z Avrupa ve ABD bata olmak 羹zere yabanc覺 羹lkelere gitmektedir. Kariyer sahibi kiilerin baka 羹lkelere gitmesi簫ne beyin g繹癟羹 denir.

Beyin g繹癟羹n羹n bal覺ca nedenleri unlard覺r:

* Sanayilemi 羹lkeler, nitelikli i g羹c羹n羹 羹lkelerine 癟ekmek i癟in onlara y羹ksek 羹cret 繹demek簫tedir.

* Gelimi 羹lkelerde 癟al覺ma koullar覺 kolayd覺r.

* G繹癟 g繹nderen 羹lkelerde, sanayi ve ticaretin yeterince gelimemesi sonucu nitelikli i g羹c羹n羹n kendine uygun i bulmakta zorlanmas覺

lkemizden yurt d覺覺na gitmi beyin cerrahlar覺, kalp cerrahlar覺 ve astrofizik癟iler gibi bilim dallar覺n簫da uzmanlam覺 kiiler bug羹n d羹nyaca 羹nl羹d羹rler.

Yorumlar   

 
ece
#6 ece 31-01-2014 19:15
癟ok ama 癟ok teekk羹rler elinize kolunuza sal覺k...
Al覺nt覺
 
 
sonsel
#5 sonsel 30-01-2014 18:36
癟ok teekk羹rler elinize g繹z羹n羹ze sal覺kkkk
Al覺nt覺
 
 
canan ilhan
#4 canan ilhan 25-12-2013 16:34
e 癟ift ne 繹yle
Al覺nt覺
 
 
lara
#3 lara 21-10-2013 13:07
S羹perrr..Emein ize y羹reinize sal覺k...襤stedi imi buldum..Anlat覺m yapacakt覺m iyi oldu .. Saolun....
Bu arada 7. s覺n覺fa gidiyorum...
7-K B襤襤TANE DR.REF襤K SAYDAM ORTAOKULU
''FARKIMIZ,TARZIMIZ.''
Al覺nt覺
 
 
velat
+1 #2 velat 07-10-2013 15:33
bu siteyi 癟ok beendim ama 癟ok uzun
Al覺nt覺
 
 
orkun
+1 #1 orkun 23-05-2013 15:51
癟ok ihtiyac覺m vard覺 saolun
Al覺nt覺
 

Yorum ekle

G羹venlik kodu
Yenile